Mənə Öz şöhrətini göstər

Məqalə 26, 1985

“Və [Musa] dedi: «Mənə Öz şöhrətini göstər»”1. “Və Mən əlimi çəkəndə, sən Məni arxadan görəcəksən, amma Mənim Üzüm görünməyəcək”2. Və anlamaq lazımdır ki, müəllimimiz Musa-nın sualı və Yaradanın cavabı bizim işimizə münasibətdə bizə nəyi göstərir.

Budur, insan, Yaradanın işinə girməyə başlayanda, Yaradanın şöhrətini görməyə can atır.

Yəni Yaradan ona nur saçanda, başqa sözlə, onda Tövrat və əmrlərdə dad olanda və o, ruhaniyyətə can atanda, o zaman müqəddəs işlə məşğul ola bilir və o zaman özü bilir ki, Yaradanın yolu ilə gedir. Və hiss edir ki, o – seçilmişdir, bütün cəmiyyət isə maddiyyatda qalır və yalnız o bilir və anlayır ki, ruhaniyyət nədir.

Və məlum olduğu kimi, müdriklərimiz demişlər: “Yavneli Ravvin Levitas deyir: «Çox təvazökar ol (hərfən: “çox alçaq ruhlu ol”)»”3, buna görə də onda özündə hansısa bir xisaron tapmaq üçün böyük iş var ki, demək mümkün olsun ki, o, alçaqdır. Amma müdriklərin sözünü yerinə yetirmək ehkam olduğu üçün, o bunu biliyin fövqündə qəbul edir və deyir ki, o, şübhəsiz ki, hələ kamil deyil.

Həmçinin axoraim tərəfi üçün də vaxt var, yəni ona Tövrat və əmrlər arzusu işıq saçmayanda və o, Yaradanla qovuşmağa can atmasının olmamasında çatışmazlıq hiss etməyəndə. Və “axoraim” vəziyyətində insan özünü, yəni öz həqiqi vəziyyətini görə bilər: əgər o, hələ də özünü seçilmiş görürsə və onda özünü alçaltmaq üzərində işləməlidirsə ki, alçalma ehkamını biliyin fövqündə qəbul etsin, – başqalarını ruhaniyyətdə eniş vəziyyətində, özünü isə yüksəliş vəziyyətində görürmü? Belə çıxır ki, yalnız “axoraim” vəziyyətində o həqiqəti görə bilər, halbuki “panim” vəziyyətində özünü aldada bilər.

Amma “axoraim” pilləsində də çoxlu dərəcələr var. Çünki əgər insan artıq həqiqi işə girmişdirsə, yəni əta etmək üçün işləmək lazım olan yola, yalnız onda həqiqi “axoraim” vəziyyətlərini hiss etməyə başlayırlar. Çünki onda bəzən “axoraim” mənzərəsi yaranır, yəni o öz enişini görür, halbuki indi olduğu vəziyyətə enməzdən əvvəl onda “panim” vəziyyəti var idi. Amma indi onun nə Tövrat və əmrlərə, nə duaya və s. heç bir can atmasının olmadığını görməsinə əlavə olaraq, o hiss edir ki, indi o, içində Yaradanın işinə heç bir işarə olmayan boş bir qab kimidir, – bundan əlavə, o özü görür ki, sanki heç vaxt müqəddəs iş görməyib və ümumiyyətlə, indi Yaradanın işinin nə olduğunu bilmir.

Və bəzən onun üstünə tutulma gəlir və əgər o özü ilə danışmağa başlayırsa ki, işə girmək lazımdır və həyatda heç bir məqsədsiz qalmaq kimi bir məqsəd yoxdur, – onda ona elə gəlir ki, özünə yeni bir şey deyir və heç vaxt ruhani olan heç nə eşitməyib. Və onda özü özünə heyrət edir ki, necə ola bilər ki, indi heç vaxt işlə məşğul olmamış başlanğıcda olan birinin vəziyyətindədir, halbuki onun yaddaşında həmişə özünü işdə irəliləmişlərdən hesab etdiyinə dair müəyyən bir təəssürat qalıb və birdən hər şey tamamilə unudulub, o isə bunu yalnız yuxudakı kimi xatırlayır.

Belə çıxır ki, o öz həqiqi vəziyyətini yalnız “axoraim” zamanı görür. Və buna görə: “Sən Məni arxadan görəcəksən, amma Mənim Simam görünməyəcək”2. Və onda artıq onda iş üçün yer olur, yəni Yaradandan xahiş etmək ki, O onu Özünə yaxınlaşdırsın və Öz Simasının nurunu aşkar etsin və onda o, belə bir cavaba gəlir: “Sirləri Bilən onun haqqında,o artıq öz axmaqlığına qayıtmayacaq deyə şəhadət verməyənə qədər .”4.

Və TES-ə Ön sözdə deyilənə bax : “Və bilmək lazımdır ki, Tövrat və əmrlərin seçmə yolu ilə yerinə yetirilməsi üzrə bütün iş əsasən gizli idarənin iki mərhələsində baş verir. Və bu zaman haqqında Ben He He deyir: «Əzaba görə – ödəniş»5. Çünki Yaradanın idarəsi aşkar deyil və Onu yalnız simanın gizlədilməsində görmək olar, yəni yalnız Onun «axoraim»i vasitəsilə. Lakin Yaradan gördükdən sonra ki, insan öz səylərinin ölçüsünü tamamlamış və öz seçiminin qüvvəsi və Yaradana inamda güclənməklə etməli olduğu şeyi başa çatdırmışdır, onda Yaradan ona kömək edir və o, aşkar idarənin dərkinə, yəni simanın aşkarlanmasına layiq olur”6.

Buna əsasən belə çıxır ki, həqiqət yolu üzərində işin başlanğıcı “axoraim” vəziyyətində baş verir. Və bu ona görədir ki, insan özünə Yaradanın nurunun yerləşəcəyi kelim hazırlasın. Qablar, kelim isə arzular adlanır. Başqa sözlə, insan “axoraim” xüsusiyyətindən keçmədən əvvəl, Yaradanın ona kömək etməsinin lazım olduğunu bilmir, əksinə düşünür ki, öz qüvvələri ilə öz kamilliyinə gələ bilər və Yaradanın xüsusi köməyinə ehtiyac duymur.

Amma o bilir və inanır, İsraildə qəbul olunduğu kimi, – insan görsə də ki, ağıl onu insanın fəaliyyət göstərən olduğunu düşünməyə məcbur edir, buna baxmayaraq, o inanır ki, Yaradan ona arzulanan vəziyyətə çatmağa kömək etmişdir. Eyni zamanda, əta etmək üçün işdə insan görür ki, ağıl ona deyir ki, əta etmək səviyyəsinə çatmaq onun imkanları daxilində deyil və o oturub Yaradanın ona kömək edəcəyini gözləyir. Belə çıxır ki, yalnız buna onun Yaradana ehtiyacı olması deyilir. Və buna kli və arzu deyilir.

Çünki həqiqət yolu “lişma” adlanır, yəni o, hər şeyi Yaradana həzz vermək üçün edir. Və onda onda bədən tərəfindən müqavimət yaranır, hansı ki, iddia edir ki, başa düşür ki, onun bütün işi bədənin klisini doldurmaqdan, yəni özünü sevmək xüsusiyyətindən ibarətdir. Və onda insan başa düşməyə başlayır ki, bədənə qarşı gedə bilmir. Və onda o, Yaradanın köməyinə möhtac olur. Və buna onun artıq klisinin olması deyilir, yəni Yaradanın onu doldurması üçün arzu və ehtiyac. Və onda müdriklərin dediyi onda yerinə yetirilir: “Təmizlənməyə gələnə kömək edirlər”7. Və [Zoar] deyir: “Əgər insan təmizlənməyə gəlirsə, ona müqəddəs ruhla kömək edirlər, onu təmizləyir və müqəddəsləşdirirlər və o müqəddəs adlanır”8.

Beləliklə, görürük ki, onda kli olmamışdan əvvəl ona nur vermək mümkün deyil. Amma onun qəlbində Yaradanın köməyinin zəruri olduğu qərarı möhkəmləndikdən sonra, o, kömək alır, yuxarıda deyildiyi kimi, məhz o zaman ki, o, təmizlənməyə gəlir və görür ki, bacarmır, onda yuxarıdan müqəddəs ruh alır, yəni ona kömək etmək üçün nəzərdə tutulmuş nuru alır ki, onda irəli getmək və öz alan kelimlərini məğlub etmək qabiliyyəti olsun, belə ki, onlardan Yaradana əta etmək üçün istifadə edə bilsin.

Və “Sülh, uzağa və yaxına sülh”9 sözlərini belə izah etmək olar. Çünki sülh 'şalom' ixtilafın kamilliyinə 'şlemut'-a işarə edir. Çünki ixtilaf – bu, müdriklərimizin dediyi kimidir: “İnsan həmişə xeyir başlanğıcını şər başlanğıca qarşı qızışdıracaq”10. Və Raşi izah etmişdir: “Yəni onunla müharibə aparacaq”11. İnsan düşünür ki, yalnız özünü Yaradana yaxın hiss etdiyi zaman kamillik vəziyyətindədir və ona elə gəlir ki, artıq “panim” vəziyyətinə layiq olmuşdur. Amma özünü Yaradandan uzaq hiss etdiyi zaman, o düşünür ki, kamillik yolu ilə getmir.

Və onda deyilir: “Sülh, sülh”, yəni sülh xüsusiyyəti, Yaradanın dediyi kimi. Necə deyilib: “Eşidəcəyəm ki, Qüdrətli Yaradan nə deyəcək, çünki O Öz xalqına və Öz sadiqlərinə sülh bəyan edir ki, onlar öz axmaqlıqlarına qayıtmasınlar”12. Bu kəlamdan görünür ki, inanmaq lazımdır ki, Yaradan “Sülh” deyir, hətta insan özünü Yaradandan uzaq hiss etdiyi zaman da. Çünki ona indi başqa vaxtdan daha uzaq olduğunu başa düşməyə kim imkan verdi? Axı adətən insan uzaq olduğunu o zaman hiss etməyə başlayır ki, Tövratı və əmrləri artırır, yəni həqiqət yolu ilə daha çox getmək istəyir. Onda görür ki, daha uzaqdadır. Belə çıxır ki, “Ehkam ehkamı çəkir” qaydasına görə o halda əksinə, özünü daha yaxın hiss etməli idi.

Lakin yuxarıda deyildiyi kimi, Yaradan ona həqiqəti göstərməklə onu Özünə yaxınlaşdırır ki, o, Yaradanın köməyinə diqqət yetirsin. Yəni O ona göstərir ki, insan Yaradanın köməyi olmadan bu müharibədə qalib gələ bilməz. Belə çıxır ki, uzaqlaşma vaxtı (insan özünü uzaq hiss etdiyi zaman), yəni “axoraim” vəziyyəti, Yaradana yaxınlaşma vaxtıdır.