214. Qapılarda tanınan

Eşidilmişdir — Şavuot bayramında, 1939-cu il¹, Yerusəlim

[Müqəddəs Yazıda deyilir:] «Mən sizin Yaradanınız, Uca Rəbbinizəm»²,həmçinin Zoar kitabında deyilir: «Qapılarda tanınandır»³.[Ba’al Sulam] sual verir:nə üçün müdriklərimiz Müqəddəs Yazının sözlərini dəyişərək Yığıncaq Bayramını “Tövratımızın bəxş edilməsi” adlandırdılar?

Axı Tövratda bu bayram xüsusi olaraq “İlk bəhrələrin təqdim edilməsi” adı ilə vurğulanır, necə ki deyilir:«İlk bəhrələr günü»⁴.Buna baxmayaraq, müəllimlərimiz onu Tövratımızın bəxş edilməsi” adlandırdılar.Məsələ ondadır ki, müəllimlərimiz heç nəyi dəyişmədilər, yalnız “ilk bəhrələr” anlayışının nə olduğunu izah etdilər.Çünki deyilir:«Qoy tarlalar və onlarda olan hər şey sevinclə coşsun, o zaman meşənin bütün ağacları nəğmə oxuyacaq»⁵.Tarla ilə meşə arasındakı fərq bundadır ki, tarla bəhrə verir,meşə isə — bəhrə verməyən, səmərəsiz ağaclardır.Bunun izahı budur ki, “tarla” Malxut xüsusiyyətidir,yəni ali Malxutun yükünü qəbul etmək,bu isə bilikdən yuxarı inam deməkdir.

Lakin inam hansı ölçüdə olmalıdır?Bunun da ölçüsü var: inam, bilik hansı ölçüdədirsə, eyni ölçüdə hər şeyi doldurmalıdır.O zaman bu belə adlanır:«Yaradanın xeyir-dua verdiyi tarla»⁶ —yəni bəhrə verən tarla.Yalnız bu yolla Yaradana tutunmaq (dvekut) mümkündür.Başqa sözlə, Ona heç bir məhdudiyyət qoymamaq,çünki O, bilikdən yuxarıdır.

Bilik isə məhduddur:biliyin ölçüsü nə qədərdirsə, Onun böyüklüyü də o qədər olur.Bu isə belə adlanır:«Başqa tanrı şikəst olacaq və bəhrə verməyəcək»⁷.Buna görə bu “meşə” adlanır.Lakin hər halda, həm bu, həm də o “kənarlar” adlanır.Amma orta xətt xüsusiyyəti də olmalıdır.Yəni insan biliyə də ehtiyac duyur,amma yalnız bir şərtlə:bilik onun bilikdən yuxarı inamını korlamamalıdır.

Əgər bilik vasitəsilə o, inamdan bir az da olsa daha yaxşı işlədiyini hiss edərsə,dərhal hər şey yox olur.Çünki onun üçün heç bir fərq olmamalıdır.O zaman isə yerinə yetir:«Qoy tarlalar sevinsin…, meşənin bütün ağacları nəğmə oxusun»⁵.Çünki bu halda “başqa tanrı” üçün də islah var,yəni meşə xüsusiyyəti inam vasitəsilə möhkəmlənir

İbrahim haqqında yazılmışdır:«Mənim qarşımda gəz və kamil ol»⁸.Raşi izah edir ki, o, kömək və dayağa ehtiyac duymurdu.Amma Nuh haqqında yazılmışdır:«Nuh Qadir Olanın qarşısında gedirdi»⁹,yəni kömək və dayağa ehtiyacı vardı¹⁰.Hərçənd bu da — Yaradanın dəstəyi idi.Lakin daha pis olan — və bundan aşağı heç nə yoxdur —insanların dəstəyinə möhtac olmaqdır.Dəstəyin iki növü var:

1 Hədiyyə,
2 Borc.
İnsanlardan alınan hədiyyə —o, dəstəyi qəbul edir və onu qaytarmaq istəmir,bütün ömrü boyu ondan istifadə etmək istəyir.Borc isə — müvəqqəti olaraq alınandır.Yəni o vaxta qədər ki, öz gücü və enerjisi yoxdur.Amma o ümid edir ki, iş və saf, müqəddəs səylər vasitəsilə öz gücünü qazanacaq və aldığı dəstəyi geri qaytaracaq.Bu da yaxşı deyil.Çünki əgər o, bu gücə layiq olmazsa,şübhəsiz ki, yıxılar.

Və mövzumuzun əsasına qayıdaq: nə üçün bu bayram “Tövratımızın alınması” deyil, “Tövratımızın bəxş edilməsi”  adlandırılır? Çünki o zaman onlar “Tövratı Bəxş edən” xüsusiyyətinə layiq oldular,necə ki deyilir:«Arzumuz Padşahımızı görməkdir»¹¹.Əsas olan da budur —“Tövratı Bəxş edən” xüsusiyyətinə layiq olmaqdır.Bu zaman bu,“Yaradanın xeyir-dua verdiyi tarla” adlanır,yəni bəhrə verən tarla.Bu isə “ilk bəhrələr” adlanır —yəni tarlanın ilk bəhrələrindən təqdimat.Bu, onun “Tövratı Bəxş edən” xüsusiyyətinə və tam dərkə layiq olduğunun əlamətidir.Buna görə deyilir:«Atam aramilərdən idi»¹².Yəni bundan əvvəl enişlər və hiylələr var idi,indi isə o, “davamlı əlaqə” vəziyyətindədir.Məhz buna görə də müəllimlərimiz izah etdilər ki,“ilk bəhrələr” — bu, “Tövratımızın bəxş edilməsidir”,çünki o zaman onlar “Tövratı Bəxş edən” xüsusiyyətinə layiq oldular.