171.Zoar, “Emor-1”

18 Aprel 1949-da, Pesaxda eşitdim

Zoar, “Emor” fəslində deyir: “İsrail məclisi deyir: ‘Misirdə, sürgündə yatıram.’” (Zoar, Emor, s. 43).

Moxinin (idrak nurlarının) ayrılmasına “yuxu” deyilir.

“Və qəlbim oyaqdır.” Qəlb (lev) hikmətin (Xoxma) otuz iki yolu kimi qəbul edilir. Bu o deməkdir ki, Xoxma onların içində parlayır, lakin Xasadim (mərhəmət) ilə geyindirilməmişdir və buna “Misirdə sürgün” deyilir. Buna görə də buna “yuxu” deyilir. Onlar eyni zamanda Moxində Xoxmanı almağa layiqdirlər, lakin bu, Axoraim (arxa tərəf) formasındadır.

“Dinlə! Sevgilim qapını döyür” – bu, Xasadim sayılan ZA-nın (Zeir Anpin) səsidir.

Yaradan deyir: “Mənim üçün iynə dəliyi qədər yer aç.” Bu o deməkdir ki, O, qurtuluş zamanı onlara Xoxma anlayışını yenidən çəkmələrini söyləyir. Xasadim olmadan bu dəliyə “iynə ucu” deyilir, çünki Xasadim olmadan o parlamaz.

“Və sənə Yuxarı Qapıları açacağam” – bunun mənası odur ki, O, ona Xasadim anlayışını bəxş edəcək və o zaman bolluq və bərəkətə, yəni həm Xoxma, həm də Xasadim-ə sahib olacaq.

“Mənim üçün aç… Çünki Mənə gələcəyin qapı sənin içindədir; övladlarım Mənə yalnız sənin vasitənlə gələcəklər.” Bu o deməkdir ki, O, Moxində Xoxmaya ehtiyacı olan övladlarına bunu verə bilməz, çünki Onun anlayışı yalnız Xasadim-dir. Lakin o, Xoxma-nı çəkərsə, övladların da Xoxma alması mümkün olar. Buna görə də deyilir: “Məni tapmasınlar deyə bağladım”, yəni “Məni kamillik içində tapmasınlar deyə.” Amma yenə də bu girişi yalnız o aça bilər.

Eyni zamanda «Mən gizlənmişəm ki, Məni tapmasınlar»5. Yəni – «Məni kamillikdə tapmasınlar».Əgər ZA yalnız Xasadimə malikdirsə, onda yalnız VaK-ı var və buna sadəcə “hava” deyilir. Lakin o Xoxmaya da malik olarsa, hətta yalnız Xasadim alsa belə, Xasadim “saf hava” adlanır. Çünki o zaman onun Xasadimi Xoxmasından üstün olur; lakin Xoxma olmadan o, kamil sayılmaz.Bu sözlərin mənası budur: “Səninlə birləşmək (zivuq etmək) və əbədi olaraq səninlə sülh içində olmaq üçün.

Gəl və gör ki, Yaradan Misirin ilk doğulanlarını öldürdü;  gecəyarəsə məhv etdiklərinin hamısını  yuxarı mərtəbələrdən aşağı endirdi.” Yəni xirik masaxının islahı sayəsində iki hal baş verir – QAR-ın yox olması və həmçinin xasadimin cəlb olunması – və bu qarşılıqlı daxilolma sayəsində moxin-in yuxarıdan aşağıya yayılması imkanı yaranır.

“İsrail müqəddəs əlamətlə əhdə girdikdə sünnət edildi.” Çünki «ilk doğulanların cəzası», «Pesax qurbanının qanı» və «sünnət qanı» anlayışları eyni xüsusiyyətdir. Məlumdur ki, Misirin bütü quzu idi. Yəni Pesax qurbanı onların bütünə qarşı yönəlmişdi. Misir klipasının mahiyyəti isə bundan ibarət idi ki, onlar Son İslah vəziyyətindən cəlb etmək istəyirdilər – Bilik Ağacının günahında olduğu kimi, QAR nurunu yuxarıdan aşağıya çəkmək istəyirdilər. Pesax qurbanını kəsməklə isə QAR de-xoxmanı öldürdülər və buna görə ilk doğulanların cəzası baş verdi. Çünki «ilk doğulan» QAR xüsusiyyətini bildirir, yəni onlar QAR-ı ləğv etdilər. Bu isə xirik masaxı sayəsində baş verdi ki, bu da manulanın ‘kilidin’ yüksəlişi vəziyyətidir və bu QAR-ın ləğvinə gətirir.

Və bu «qan» 'dam' «sükut» 'dmama' sözündəndir və bu QAR-ı öldürən şeydir. Və buna sünnət qanı deyilir, çünki sünnət bıçağı nukvanın dinlərini bildirir və bu dinlər dxuranın (zaxarın) dinlərini ləğv edir. Buna görə deyilib: «İki qan var idi – Pesax qurbanının qanı və sünnət qanı»6. Və Pesax qurbanının qanının səpilməsi sayəsində QAR ləğv olundu və xətlərin islahına daxil edildi və bu «qapının üst tiri və iki qapı dirəyi» adlanır.

«Və “on dördüncü [gün]”7 – [axı biz öyrənmişik ki, o zaman xametz və mayanı aradan qaldırırlar,] və İsrael yad hökmranlığın altından çıxır, … və matsa vasitəsilə müqəddəs bağ ilə birləşirlər»8. Və xametz moxin deməkdir ki, xaze-dən aşağıya yayılır və o zaman yuxarıdan aşağıya işıq saçır. Matsa isə xaze-dən yuxarı nur saçan moxin-dir və bu xüsusiyyətə xarici [istəklər] tutuna bilmir. Bunun səbəbi isə Pesax gecəsində aşkarlanan manula ‘kilid’dir – və buna görə də Pesax qurbanının kəsilməsi və ilk doğulanların cəzası baş verdi – o yalnız özündən aşağıda təsir edir. Başqa sözlə, o xaze-də aşkar oldu.

Buradan belə çıxır ki, ondan və yuxarıda olan hər şeydə onda olan din xüsusiyyəti təsir etmir. Amma xaze-dən aşağıda – bütün yayılma onun xüsusiyyətindən aşağıda olduğuna görə – onda olan din hiss olunur. Buna görə də İsrael Pesax gecəsində ehtiyat edirdilər və matsa yeməyə çalışırdılar, xametz yox.

Və matsada elə bir xüsusiyyət var ki, xametzdə yoxdur. Və xametzdə də elə bir xüsusiyyət var ki, matsada yoxdur. Matsada belə bir xüsusiyyət var: bu bütöv mohin-dir, QAR de-xoxma mənasında və hələ iki böyük nur sayılır. Amma onlar “axoraim” vəziyyətindədir, yəni xasadim çatışmadığına görə nur saça bilmirlər.

Xametzdə isə bir üstünlük var. Baxmayaraq ki, bu yalnız VAK xüsusiyyətidir, amma onlar artıq xasadimə bürünüblər. Məbəddə isə moxin de-xoxma olanda, onlar da xaze-dən yuxarı xüsusiyyətdə idi, yəni matsa xüsusiyyətində. Buna görə də deyilib: «Çünki heç bir maya və heç bir balı [Yaradan üçün yandırılan qurban kimi] tüstüyə verməyin»9.