192.Püşklər haqqında
Eşidilmişdir 1949-cu ildə¹, Tel-Əviv
Püşklər haqqında – onların mənası ondadır ki, iki variant bərabər qiymətlidir və ağıl vasitəsilə onlardan hansının daha vacib olduğunu aydınlaşdırmaq mümkün deyil. Buna görə püşk lazımdır. Zoar kitabında, Emor bölməsində² soruşulur: necə ola bilər ki, Yaradan üçün olan keçi ilə Azazel üçün olan keçi bərabər qiymətli olsun?
Məsələ ondadır ki, Yaradan üçün olan keçi sağ xətt xüsusiyyətidir. Azazel üçün olan keçi isə sol xətt xüsusiyyətidir və onda QAR de-xoxma xüsusiyyəti var, və bu barədə deyilir: “Layiq oldular – yaxşı, layiq olmadılar – pis”. Yəni orada hökm ölçüsünün Malxutu aşkarlanır, bu isə manula – “qıfıl” xüsusiyyəti və nurların bağlanmasıdır. Bu manula hər bir partsufun xaze yerində yerləşir. Buna görə manulaya qədər xoxmanın nur saçmaq qabiliyyəti var. Lakin xaze yerində işıq kəsilir, çünki bütün ixtisar yalnız ondan aşağıda təsir edir, ondan yuxarıda isə yox.
Yaradan üçün olan keçi Azazel üçün olan keçinin sol xətt xüsusiyyətini, yəni xoxma xüsusiyyətini özündə ehtiva edir. Lakin Azazeldə olduğu kimi sol xətt şəklində deyil, çünki orada o yuxarıdan aşağıya doğru işləyir və buna görə nur kəsilir, çünki manula öz təsirini göstərir. Burada isə yalnız aşağıdan yuxarıya istiqamətindədir, çünki o zaman manula gizlindədir, miftexa – “açar” isə aşkardadır.
Belə çıxır ki, xoxma baxımından Azazel üçün olan keçidə xoxma QAR mənasında aiddir. Halbuki Yaradan üçün olan keçi VAK xüsusiyyətinə aiddir. Lakin VAK işıq saça bilər, QAR isə mütləq kəsilməlidir. Buna görə Azazel üçün keçi var – ki, Şeytan iddia irəli sürməsin. Onun iddiası isə bundan irəli gəlir ki, onun bütün arzusu yalnız dördüncü mərhələyə aid olan xoxmanı cəlb etməkdir, çünki başqa dərəcədən o qane olmayacaq. Çünki onun bütün mənbəyi dördüncü mərhələdir. Buna görə, əgər o öz dərəcəsinə uyğun almasa, qane olmayacaq. Buna görə o daim insanı aldadır ki, xoxmanı dördüncü mərhələyə cəlb etsin. Əgər insan istəmirsə, o, insanın bu nuru cəlb etməyə məcbur olması üçün müxtəlif hiylələr qurur. Buna görə əgər ona xoxma xüsusiyyətindən bir pay verirlərsə, o, İsrailə qarşı iddia irəli sürmür, çünki qorxur ki, artıq malik olduğu xeyir dayanacaq.
Lakin o QAR de-xoxmanı cəlb etdikdə, eyni zamanda İsrail VAK de-xoxmanı cəlb edir. Bu xoxma nuru “günahların bağışlanması” nuru adlanır. Və bu nur vasitəsilə məhəbbətdən dönüşə layiq olurlar, o zaman ki, günahlar savab kimi olur. Bu isə o deməkdir ki, Azazel üçün olan keçi İsrail oğullarının günahlarını öz üzərinə götürür, yəni İsrailin bütün günahları indi savaba çevrilir.
Zoar kitabında gətirilən bir məsələ var – padşahın şutu haqqında. Ona şərab verirlər və ona etdiyi bütün işləri, hətta etdiyi pis əməlləri də danışırlar. O isə bütün işlər haqqında deyir ki, bunlar yaxşı əməllərdir və bütün dünyada ona bərabər yoxdur. Yəni yuxarıda deyildiyi kimi, təlxək – Şeytan adlanır. Ona şərab verildikdə, yəni xoxma xüsusiyyəti verildikdə və o bunu cəlb etdikdə, bu “günahların bağışlanması nuru” olur və bunun sayəsində günahlar savab kimi olur.
Belə çıxır ki, bütün pis əməllər haqqında o deyir ki, onlar yaxşıdır, çünki günahlar savaba çevrilir. Və Şeytan öz payını almaq istədiyinə görə İsrailə qarşı iddia irəli sürmür. Bu isə Misirdə iddiaların olmasına bənzəyir, çünki o soruşurdu: bunlarla o birilər arasında nə fərq var – ya İsrail də misirlilər kimi ölsün, ya da İsrail Misirə qayıtsın?
Məsələ ondadır ki, Misirdə xoxmanın cəlb edilməsinin mənbəyi yerləşir, lakin bu xoxma QAR xüsusiyyətindədir. İsrail Misirdə olduğu zaman isə o, onların hakimiyyəti altında idi.