207.Əta etmək naminə almaq haqqında

Eşidilmişdir, Tevet ayının 13-ü, şənbə günü

İnsanlar iki ayaq üzərində yeriyirlər və bu ayaqlar həzz və iztirab adlanır. İnsanlar həzz olan yerin ardınca həmişə qaçırlar, iztirab olan yerdən isə həmişə qaçıb uzaqlaşırlar. Buna görə də insan Tövrat və ehkamların dadını hiss etməyə layiq olduqda – necə deyilib: “Dadın və görün ki, Yaradan nə qədər gözəldir” – o, Yaradanın xidmətinin ardınca qaçır. Buradan belə çıxır ki, o, həmişə Tövrat və ehkamların dərəcələrinə layiq olur, necə deyildiyi kimi: “Onun Tövratını gecə-gündüz öyrənir”.

Lakin insan öz ağlını necə yalnız bir şeylə məhdudlaşdıra bilər? Məsələ ondadır ki, sevgi və həzz insanın düşüncələrini elə bağlayır ki, onun fikri və bədəni sevgi və həzzlə birləşmiş olur, necə ki bunu maddi sevgidə görürük. Bu isə məhz o zaman baş verir ki, insan artıq sevgini doğuran bilik yayılmasına layiq olmuşdur. Bu vəziyyət “bilik daxilində” vəziyyəti adlanır. Lakin insan həmişə “bilikdən yuxarı” vəziyyətində işləməlidir. Çünki bu, inam və vermək adlanır.

Əks halda, “bilik daxilində” olanda onun bütün orqanları bu işlə razılaşır, çünki onlar da sevgi və həzz alırlar. Buna görə də bu “bilik daxilində” adlanır. Belə vaxtlarda insan çətin vəziyyətdə olur, çünki bu xüsusiyyətə zərər vermək olmaz, çünki bu onun daxilində İlahi nurlanmadır, yəni ali xeyirdir. Lakin o, hər ikisini islah etməlidir, yəni həm inam xüsusiyyətini, həm də bilik xüsusiyyətini. O zaman o aydınlaşdırmalıdır: indi əldə etdiyi hər şey – yəni indi dərk etdiyi Tövrat və indi malik olduğu ali xeyir – bütün bunlar haradandır? Bütün bunlar yalnız ona görədir ki, o əvvəlcədən “bilikdən yuxarı” vəziyyətini qəbul etmişdi. Yəni o, qovuşma ilə məşğul olub özünü Kökə bağladığı üçün bilik xüsusiyyətinə layiq olmuşdur. Yəni inam xüsusiyyətində əldə etdiyi bilik həqiqətən aşkar olmuşdur. Buradan belə çıxır ki, o əsasən “bilikdən yuxarı” vəziyyətini qiymətləndirir, lakin bilik xüsusiyyətini də qiymətləndirir, çünki indi Onun adlarının aşkarlanmasına layiq olmuşdur ki, ali xeyiri cəlb etsin.

Buna görə indi bilik vasitəsilə daha da möhkəmlənmək lazımdır və öz üzərinə daha böyük ölçüdə “bilikdən yuxarı” xüsusiyyətini qəbul etmək lazımdır. Çünki Kök ilə əsas qovuşma məhz inam vasitəsilə baş verir və bu onun əsas məqsədidir. Bu isə alma adlanır, yəni əta etmək naminə cəlb etdiyi bilik. Bunun sayəsində o, bilikdən yuxarı inam xüsusiyyətini həm miqdar, həm də keyfiyyət baxımından daha böyük ölçüdə qəbul edə biləcək.