230.Yaradan Ucadır və Aşağı Olan görər - 2
 

Eşidildi 5 mart 1949-cu il¹, Tel-Əviv

«Yaradan ucadır və aşağı olan görər»². İnsan alandır, Yaradan isə verəndir – bəs Yaradanla formaca oxşarlığı necə mümkündür? Bunun barəsində ayədə deyilir: «Yaradan ucadır və aşağı olan görər». Əgər insan özünü ləğv edirsə, belə çıxır ki, onu Yaradandan ayıran heç bir hakimiyyət qalmır. Onda o, «görər», yəni moxin de-Xoxmaya layiq olar.

«Və yüksəyi uzaqdan tanıyar»². Lakin kim ki təkəbbürlənir, yəni onun öz hakimiyyəti var, – o, oxşarlıq çatışmazlığından uzaqlaşır. Və «aşağılıq» o deyil ki, insan özünü başqalarının qarşısında alçaltsın – bu, təvazökarlıqdır və insan bu işdə kamillik xüsusiyyətini hiss edir. «Aşağılıq» o vaxt adlanır ki, bütün dünya onu alçaldır. Məhz insanlar onu alçaldanda, bu, aşağılıq sayılır, çünki o zaman o, heç bir kamillik hiss etmir. Çünki belə bir qanun var ki, insanların düşündüyü şey insana təsir edir. Buna görə, əgər insanlar onu qiymətləndirirlərsə, o, özünü kamil hiss edir. İnsanlar tərəfindən alçaldılan isə özünü aşağı sayır.