223.Çul geyimi, yalan – səy.
Eşidilmişdir
“Çul geyimində padşahın qapılarından içəri girmək olmaz.” Yəni insan özünü oyatdıqda və Yaradandan nə qədər uzaq olduğunu gördükdə, özünün çoxlu günahlar, xətalar və cinayətlər içində olduğunu gördükdə, o zaman sanki qovuşmada ola bilmir və Yaradandan heç bir qurtuluş ala bilməz. Çünki o çul geyimindədir və ona padşahın sarayına girmək olmaz.
Buna görə də insan öz həqiqi vəziyyətini olduğu kimi görməlidir, onu örtmədən. Lakin klipotun bütün niyyəti, əksinə, yalnız örtməkdir. Əgər insan yuxarıdan layiq görülərsə, o zaman öz həqiqi vəziyyətini aşkar edib görə bilər. Lakin o bilməlidir ki, bu kamillik deyil, zərurətdir. Acılıq vaxtı isə “dalet” xüsusiyyəti adlanır. Və o zaman “dalet” “çul” ilə (şin–kuf) birləşdikdə “çalışdı” – “şakad” (şin–kuf–dalet) alınır, yəni o Qurtuluşu sürətləndirir.
Əks halda, əgər o acılığın özünü işə çevirdikdə,yəni insan öz-özünə hesabat verə bildikdə, o sevinir ki, hər halda həqiqəti görür. Bu isə o demək sayılır ki, o bunu “roş” xüsusiyyətinə çevirir, yəni bunu vacib edir. O zaman buna “reş” deyilir və bu “çul” (şin–kuf) ilə birləşdikdə “yalan” – “şeker” (şin–kuf–reş) alınır. Lakin bu qulluq “sanki məcbur edilmiş kimi” olmalıdır və dərhal o özünü tam inamda möhkəmləndirməlidir ki, kli öz islahına gəlsin.