152.«Çünki rüşvət almaq müdriklərin gözlərini kor edər».
(6 yanvar 1948-ci il(1)-də eşidilmişdir)
İnsan [ruhani] işi və onun şərtlərini nəzərdən keçirməyə başlayanda, iki səbəbdən bu işi qəbul edə bilmədiyinin nəticəsinə gəlir.
- Çünki işə görə mükafat yüz faiz təmin olunmamışdır. Axı o, artıq mükafat almış kimsəni də görmür. Və o, bu işin yükünü çiyninə götürərək əzab çəkən insanları araşdırıb, onların artıq öz işlərinə görə mükafat alıb-almadıqlarını görməyəndə, və həmçinin o, özündən “nə üçün onlar almayıblar?” deyə soruşanda, – o zaman əgər o, özünə ən uca izahı verə bilərsə, bu onunla bağlı olacaq ki, onlar işin şərtlərini tam şəkildə yerinə yetirməmişlər.
Amma kim [lazımi] qaydanı tam şəkildə yerinə yetirirsə, o, öz mükafatını tam olaraq alacaqdır. Və onda ikinci sual yaranır: [kim] bilir ki, o, bu insan, işin şərtlərinə yoldaşından daha çox uyğun olacaq və bütün şərtlərə alışa biləcək? Buna görə də buradan belə çıxır ki, o, yüz faiz əmindir ki, heç kim onu yayınmasına görə tənqid etməyəcək, çünki o, yüz faiz haqlıdır.
- Bu halda sual yaranır: bu işə başlayan şəxs, şübhəsiz ki, bütün hesablamaları aparmışdı və bununla belə bu işi öz üzərinə götürmüşdü – bəs o, bütün bu şübhələri özü üçün necə həll etdi? Məsələ ondadır ki, həqiqəti görmək üçün açıq gözlərlə baxmaq lazımdır. Əks halda biz yalnız elə düşünəcəyik ki, kimin haqlı olduğunu özümüz görə bilirik: salehmi, yoxsa dünya. Amma əslində biz haqqı görmürük. Gözlərinin açıq olması üçün isə qənimətdən çəkinmək lazımdır, çünki “qənimət almaq müdriklərin gözlərini kor edər və salehlərin sözlərini təhrif edər”.
Əsas rüşvət isə almaq istəyindədir. Bu halda onun başqa bir yolu yoxdur, yalnız əvvəlcə bu işi bütün şərtləri ilə, heç bir anlayış olmadan, lakin inamı bilikdən yuxarı qəbul etməlidir. Sonra isə, artıq almaq istəyi baxımından pak olduqda və əvvəlki dəlilləri yenidən araşdırdıqda, onun həqiqəti görə biləcəyinə ümid yaranır. Buna görə də kor olan, şübhəsiz ki, heç nə soruşa bilməz. Çünki o, özünə görə həqiqətən haqlıdır və mübahisələrdə həmişə qalib gələcək, çünki həqiqəti görə bilməyəcək.