97.Xırman və şərabxananın tullantıları haqqında

Eşidilmişdir

Xırman 'qoren' xeyirli əməllərin azalması deməkdir, insan Yaradanla bağlı boğaz 'qronot' (çatışmazlıqlar 'geronot') halını hiss etdikdə. Buna görə də o, xeyirli əməlləri azaldır. Sonra isə şərabxana 'yekev' halına gəlir ki, bu da “Yaradanın adını 'nokev' edən” deməkdir. Sukkot sevinc halıdır və bu, sevinc gətirən qvurot xüsusiyyətidir, yəni məhəbbətdən dönüş deməkdir, o zaman ki, pisliklər onun üçün savab kimi olur. Və o zaman hətta xırman və şərabxana da müqəddəsliyə daxil olur. Və bunun mənası odur ki, Sukkotun əsas xüsusiyyəti İtsxaqdır, lakin hamısı ona daxil olur (Pesax isə məhəbbət xüsusiyyətidir, yəni sağ [xətt]). Və bunun mənası “İbrahim İtshxaqı doğdu” deməkdir.

Çünki ata və oğul səbəb və nəticədir, ilkin səbəb və nəticədir. Əgər əvvəlcə sağ [xətt] olan İbrahim xüsusiyyəti olmasaydı, sol [xətt] olan İtsxaq xüsusiyyətinə gəlmək mümkün olmazdı. Lakin sol sağa daxildir. Buna görə də: “Çünki Sən bizim Atamızsan”. Çünki İbrahim dedi: “Qoy Sənin Adının müqəddəsləşməsi üçün məhv edilsinlər”. Və eyni şeyi Yaqub dedi, yəni günahlar Sənin Adının müqəddəsləşməsi üçün silinsin. Əgər belə qalsaydı, ortada qırılma yaranardı. Yəni İsrail tərəfindən ediləcək günahlar müqəddəsliyin qırılması kimidir.

Halbuki İtsxaq dedi: “Yarısı mənim üzərimə, yarısı isə Sənin üzərinə”. Yəni günahların bir hissəsi və əmrlərin bir hissəsi. Yəni həm bunlar, həm də onlar müqəddəsliyə daxil olacaq. Və bu, məhəbbətdən dönüş sayəsində baş verə bilər, o zaman ki, pisliklər onun üçün savab kimi olur. O zaman heç bir qırılma olmur, necə ki, deyilir: “Heç bir yarıq yoxdur, … və fəryad da yoxdur”, və hər şey müqəddəsliyə qədər islah olunmuşdur.

Və buna görə də müdriklərimiz demişlər: “İtsxaqın tullantıları və qatırları Avimelexin gümüşü və qızılından daha çoxdur”.

Tullantılar dəyəri olmayan, aşağı bir şey deməkdir. Yəni onun xidməti onun üçün “tullantılar” adlanır. Sonra isə ayrılıq 'perud' halına gəlir. O, öz işini qiymətləndirmədiyinə görə ayrılığa gəlir. Və bu, “İtshaqın tullantıları və ayrılıqları” adlanır. Lakin İtsxaq hər şeyi məhəbbətdən dönüş xüsusiyyətində düzəltdiyi üçün, yəni onun pislikləri savab kimi olduqda, “tullantılar və ayrılıqlar” sayəsində əldə etdiyi qazanc Avimelexin gümüş və qızılından daha böyükdür.

Onun “gümüşü” 'kesef' Yaradanı arzulamaq 'kisufin' deməkdir. “Qızıl” 'zahav' isə “bu ver” 'ze av' deməkdir, yəni Tövrata, yəni Tövratın dərk edilməsinə arzu. Lakin İtshaq hər şeyi düzəltdiyi üçün, yəni məhəbbətdən dönüşə gəldiyi və o zaman pislikləri də onun üçün savab sayıldığı üçün, o, avtomatik olaraq böyük varlı oldu. Çünki əmrlərin yerinə yetirilməsi üçün 613-dən artıq əmr yoxdur. Halbuki günah və pisliklərin həddi yoxdur. Buna görə də İtsxaq varlandı, necə ki, deyilir: “Və o, ... yüzqat topladı”. Yəni onda yüz faiz müqəddəslik var idi, heç bir tullantı olmadan, yəni tullantılar da onda islah edildi.

Buna görə sukkanın damı xırman və şərabxananın tullantılarından düzəldilir. (Və demək olar ki, müdriklərimizin dediyi kimi, Musa tullantılardan varlandı.) Buna görə Sukkot əsasən sevinc gətirən qvurot olan İtsxaqı təmsil edir və həmçinin hesab olunur ki, Sukkot Musanı da təmsil edir.