436. Üç dua – 1
15–21 iyul 1978
«Lakin yalnız üç növ müraciətə dua deyilir:
– “Musanın duası, Tanrı adamının duası” – bu, elə bir duadır ki, onun kimisi başqa heç bir insanda yoxdur;
– “Davudun duası” – elə bir dua ki, onun tayı heç bir başqa padşahda yoxdur;
– və kasıbın duası – bu, əsl duadır.
Bu üç dua arasında – hansı daha vacibdir? Demək lazımdır: kasıbın duası. Bu dua Musanın və Davudun duasından və dünyanın bütün digər dualarından əvvəl qəbul olunur.Zoar soruşur: Niyə belədir? Cavab verir: Çünki kasıb qırıq qəlblidir. Necə ki, yazılıb: “Yaradan qırıq qəlblilərə yaxındır.”
Kasıb daim Yaradanla mübahisə edir, və Yaradan onun sözlərini eşidir və dinləyir.Kasıb duasını yüksəldəndə, bütün göy pəncərələrini açır.Və yuxarı qalxan bütün digər duaları bu qırıq qəlbli kasıb saxlayır.Necə ki, yazılıb: “Kasıb dua edəndə, zəifləyib aciz qaldıqda [‘ki yaatof’]...” Yazmaq lazım idi: “Tam gücdən düşdükdə” [‘ki yitatef’].Bəs niyə ‘ki yaatof" deyilib?Çünki o, saxlayır – yəni dünyanın bütün dualarını saxlayır, onlar ancaq onun duası daxil olduqdan sonra daxil ola bilər. ‘Atufa’ – “saxlamaq, ləngitmək” mənasındadır, necə ki, deyilir: “və axırdakılar Лаван üçün ‘atufim’ – saxlanılmış idi.”
Beləliklə, bizdə Musa duası, Davud duası, digər dualar və kasıb duası var.
Bəs onların arasında fərq nədir? Kasıbın Yaradanla mübahisəsinin əhəmiyyəti nədədir? “Duaları saxlayır” nə deməkdir? Elə bil ki, növbə var və biri digərindən sonra keçir.Aşağıdakılar aydınlaşdırılmalıdır:
- Musanın, Davudun, digər duaların və kasıb duasının arasındakı fərq nədir?
- Kasıbın Yaradanla mübahisə etməsinin nəticəsi olaraq ona münasibət necədir?
- “Duaları saxlayır” nə deməkdir – elə bil ki, kasıb dua edəndə, yalnız onunla məşğul olmaq olar və digər insanların dualarına eyni vaxtda cavab vermək mümkün deyil?
Dua – qəlbdə olan iş adlanır, yəni xisaron – qəlbin hiss etdiyi çatışmazlıqdır.
Bəzən insan hiss edir ki, ona Tövrat çatışmır – bu, Musa simasıdir.Bəzən isə o, Məsih simasını hiss edir – yəni o, bütün İsrail üçün xilasın hələ gəlməməsinə kədərlənir – bu isə Davud, Məsih padşahının simasıdir.Digər dualar da – hər bir insanın hiss etdiyi ehtiyacına görə dəyişir.
Lakin bir dua var ki, insan hiss edir: onun heç nəyi yoxdur – sanki heyvandır. Onun nə inamı, nə səma qorxusu var – halbuki bunlar yəhudiliyin əsasıdır.Bu zaman o, Yaradanla mübahisəyə girir – niyə məni insan yaratdın, əgər məndə heyvan kimi ağıl və qəlb var?Öz hesabatını aparanda görür ki, yeganə çatışmazlığı şəxsi mənfəətidir və yalnız şəxsi mənfəətlə əlaqəli hallar istisna olmaqla başqasına qarşı heç bir həssaslığı yoxdur.
Və buna görə də Yaradanın onu insan yaratmasına qəzəblənir – ona ağıl və qəlb verilib, lakin dünyaya heç bir fayda gətirmir. Hər ikisi – ağıl da, qəlb də – yalnız öz mənfəəti ilə məşğuldur. Əgər Yaradan onu insan yaradıbsa, niyə Onun mövcudluğunu hiss etmir?O, inanmaq istəyir, lakin qəlbi ağılsızdır, və iman heç bir hiss gətirmir – o dərəcədə ki, müdriklərin dediyi kimi: “Kimin qarşısında durduğunu bil.” İnsan insanlarla danışanda, hətta heyvan və quşlarla belə danışanda hiss edir ki, kiminləsə danışır.Amma Yaradanla danışanda, Tövrat oxuyanda – Yaradanın mövcudluğunu hiss etmir. Bu halda onun heç nəyi yoxdur – çünki əsas təməl – Yaradana inam yoxdur.
Və öz-özlüyündə vermək niyyəti ilə nizamlanmaq mümkün deyil – çünki Yaradanın böyüklüyünü hiss etmir ki, Ona görə özünü və hər şeyini ləğv etsin.
O, daima qəzəblənir və narazıdır – niyə Yaradan Özünü gizlədir və O’nu hiss etməyə imkan vermir?Niyə Yaradan onu “yaradıb” və sonra sanki tərk edib?
O, artıq “doğulmaq halına çatıb” – yəni özünü müstəqil varlıq kimi hiss edir – sanki Yaradandan ayrı mövcuddur, lakin inamla inanmalıdır ki, Yaradan yanındadır amma bu inam ona təsir etmir.
Onda iddialar yaranır – niyə Yaradan elə etdi ki, mənim inamım olmasın?Necə ki, yazılıb: “Bu söz sənə çox yaxındır – dilində və qəlbində onu yerinə yetirmək üçün.”
Bu səbəbdən, insan kasıb duasına cavab almadan nə Musa duasına (yəni Tövrat), nə də xilas haqqında (Davud surəti) dualara cavab ala bilməz.Digər bütün dualar da – yalnız əsas olan iman və yaxınlıq olmadan qəbul olunmur.Buna görə də deyilir ki, bütün dualar saxlanılır.Bu o deməkdir ki, heç bir dua qəbul olunmur, ta ki, əvvəlcə kasıbın duası – əsas dua qəbul olunana qədər.Və yalnız bundan sonra insan bütün digər şeylərdə xilas və cavab ala bilər.