Rabaş

71. Sürgünün mahiyyəti

"İsrail sürgündə olanda, Şxina da onlarla birlikdədir." Bu o deməkdir ki, əgər insan düşüşə gəlibsə, onun üçün ruhaniyyət də düşmüş vəziyyətdədir. Lakin məlum bir qayda var: "Bir ehkam digərini gətirir." Bəs o zaman niyə insan düşüşə gəldi? Cavab budur: ona yuxarıdan düşüş verilir ki, o, sürgündə olduğunu hiss etsin və mərhəmət diləsin, və sonra onu sürgündən çıxarsınlar – bu da xilas adlanır. Lakin sürgün olmadan xilas mümkün deyil.

Bəs sürgün nədir? Bu, insanın eqoist sevginin hökmranlığı altında olması və Yaradan naminə işləyə bilməməsidir. Özünü sevmək nə vaxt sürgün adlanır? Yalnız insan bu hakimiyyətdən çıxmaq istədikdə və Yaradan naminə heç nə edə bilmədiyi üçün əzab çəkdikdə.

Belə çıxır ki, işin əvvəlində müəyyən bir ləzzət və mükafat olmalıdır ki, bədən bunun naminə işləməyə razı olsun. Daha sonra insana "Göylər naminə" işləmək anlayışı göstərilir və çünki ehkam bir digərini gətirir, o, sürgündən çıxmaq üçün dua etməlidir, və bu zaman sürgündən qaçır.

Bəs insan sürgündən necə qaçır? O deyir ki, bu işdə uğur qazana bilməyəcək. Belə olduğu halda, o nə edir? "Öz həyatına qəsd edir", yəni bu işi tərk edir və maddi həyata qayıdır – bu da "günahkarlar, həyatdaykən ölü sayılırlar" deməkdir.

Beləliklə, sürgündən xilas olmaq üçün dua etmək lazım idi, o zaman insan sürgündən qaçacaq və "öz həyatına qəsd edəcək". Belə deyilmişdir: "Yaradanın yolları düzdür, salehlər onlarla gedərlər, günahkarlar isə onlarda büdrəyərlər." Ağılın fövqündə getmək lazımdır. Ruhani düşüş o demək deyil ki, indi insanda inam yoxdur, indi insan daha böyük səylə işləməlidir və əvvəlki pillədəki inam məhz bu işdəki düşüşlə yoxlanılır.