Manula və Miftexa

41) Ravvin Xiya və Ravvin Yosi yolda gedirdilər. Onlar bir tarlanın yanına çatanda Ravvin Xiya Ravvin  Yosi-yə dedi: “Deyildiyi kimi, ‘başlanğıcda (bereşit בראשית)’ sözü dolayı yolla ‘altını yaratdı (bara şit ברא שית)’ ifadəsinə işarə edir – bu, həqiqətən belədir. Çünki altı yuxarı günlər – yəni yalnız Bina-nın VAK-ı – Tövratı nurlandırır, yəni Zeir Anpin-i, amma bundan artıq deyil. Qalanları – Bina-nın QAR- ı – isə gizlidir.”
 

İzah. “Tövrat” – bu, Zeir Anpin-dir. “Altı yuxarı gün” – Bina-nın Zeir Anpin-dən yuxarıda yerləşən VAK-ıdır. Buna görə də deyir ki, “başlanğıcda (bereşit בראשית)” sözündə dolayı yolla “altını yaratdı (bara şit ברא שית)” ifadəsinə işarə var. Çünki “başlanğıcda (bereşit בראשית)” sözü Bina-ya işarə edir, hansı ki, Zeir Anpin-i doldurmaq üçün yenidən Xoxma olur. Lakin Zeir Anpin ondan yalnız VAK Xoxmanı alır, QAR  Xoxmanı deyil. Və bu Xoxmaya dolayı yolla “altını yaratdı (bara şit ברא שית)” sözləri ilə işarə edilir, yəni Zeir Anpin ondan yalnız VAK Xoxmanı alır. “Qalanları isə gizlidir” – çünki bu Xoxmanın QAR- ı Zeir Anpin üçün gizli qalır və o, onları dərk etmir.

Biz artıq bilirik ki, Atik ikinci ixtisarda möhkəmləndi, yəni aşağı «hei ה»ni özünün nikvey eynayim-ə qaldırdı ki, Arix Anpin partsufunu yaratsın. Buna görə də Keter iki hissəyə bölündü: qalgalta-eynayim (GE) və nikvey eynayim Atik-in Nükvasında qaldı, aşağı Keter – ozen-xotem-pe (AXAP) isə Arix Anpin partsufu kimi möhkəmləndi.

Və bu, belə qəbul edilir ki, aşağı «hei ה» Atik-in nikvey eynayim-ində yerləşir, «yud-hei-vav יהו» isə AXAP-da, hansılar ki, Arix Anpin-ə aiddir. Çünki Arix Anpin-də A-Va-Ya adının aşağı «hei ה»si yoxdur və buna görə də onda yalnız doqquz ilk sfira var və Malxut yoxdur. Yalnız Arix Anpin-in Yesodunun atereti onu on sfira qədər tamamlayır, Malxut isə Atik-in nikvey eynayim-ində gizlidir. Və bütün Atsilut partsufları onlardan möhürlənərək çıxmışdır.

Nəticə etibarilə belə qəbul edilir ki, Atsilutun beş partsufunda çıxan bütün QAR partsufları yalnız Xoxmanın VAK xüsusiyyətindədir və onlar Xoxmanın QAR- ından məhrumdurlar. Çünki hər bir partsufun QAR- ı Xoxmanı almır, yalnız hər bir partsufun VAK-ı Xoxmanı alır. Buna görə də bu moxinlərdə yalnız Xoxmanın VAK-ı mövcuddur.

Və deyilir ki, “altı yuxarı gün Tövratı nurlandırır, amma bundan artıq deyil.” Yəni Zeir Anpin-də yuxarı moxinlərdən yalnız altı gün – VAK de-moxin var, “qalanları isə gizlidir” – yəni moxinlərin QAR- ı gizlidir. Hətta ondan yuxarı yerləşən partsuflarda da onlar gizlidir, çünki yuxarı partsufların moxinlərində yalnız VAK xüsusiyyəti mövcuddur.

42) Lakin “başlanğıcda (bereşit)” ifadəsinin izahında belə deyilir: “Həmin gizli, müqəddəs olan, möhürləri içəridə möhkəmləndirdi” – Bina-da, “bir gizli olanın içində” – Atikin Nükvasının daxili xüsusiyyətində, “ona daxil edilmiş bir nöqtə ilə işarələnmiş” – bu, ilk ixtisarın Malxut nöqtəsidir ki, Bina-ya qalxdı və Arix Anpinin AХАP-ını onun roşunun xaricinə çıxardı. “Və bu möhür” – Bina-da möhkəmləndirilmiş, “orada gizlədilmişdir, necə ki, biri hər şeyi bir açarla bağlayıb gizlədir. Və bu açar saraylardan birində etibarlı şəkildə saxlanılır. Və hər şey həmin sarayda gizlənmiş olsa da, bütün əsası o açardır, çünki bu açar həm bağlayır, həm də açır.”

İzah. “Gizli, müqəddəs olan” – bu, Arix Anpindir, gizli müqəddəs Xoxma adlanır. “Möhürləri möhkəmləndirdi” – bu, AХАP de-kelim-in olmamasıdır. “İçəridə” – Bina-da, “bir gizli olanın içində” – Atikin Nükvasının daxili xüsusiyyətində. “İşarələnmiş” – zivuqa maneə törCənnət ekranın qurulması deməkdir. “Ona daxil edilmiş bir nöqtə ilə” – bu, dairənin içində bir nöqtədir, ilk ixtisarın Malxut nöqtəsi, mərkəzi nöqtə adlanır, hansına ki, ilk ixtisar edilmişdi.

Bu, Yesodun atereti ilə birlikdə möhkəmlənmiş ekrandan fərqlənir, necə ki, bütün partsufların VAK-ında olur. Çünki Yesodun atereti ilə möhkəmlənmiş ekran “məskən nöqtəsi” adlanır, “mərkəzi nöqtə” deyil. Bu fərq ondandır ki, Arix Anpin partsufu yuxarıdakı Atikin Nükvasının daxili xüsusiyyətinə görə, onun nikvey eynayim-ində aşağı «hei ה» ilə möhkəmləndiyi üçün QAR- sız quruldu.

Ona görə də deyilir: «Və bu möhür» – Bina-da möhkəmləndirilmiş, «orada möhkəmləndirildi və gizlədildi, necə ki, biri hər şeyi bir açarla bağlayıb gizlədir».

“Açar (miftexa)” – bu, Atsilut partsuflarının bütün VAK-larında möhkəmlənmiş olan Malxut Yesodun ateretindədir. Çünki partsufların VAK-ında «yud י» onların “hava (avir אויר)” xüsusiyyətindən çıxır və onlar “nur (or אור)” olurlar – o zaman ki, ekran onların nikvey eynayim-indən peye endirilir və AХАP dərəcəyə qayıdır. Və o zaman, artıq AХАP de-kelim-ə sahib olduqlarında, onlar həmçinin nurların QAR- ını da əldə edirlər.

Buna görə də nikvey eynayim-də duran ekran “miftexa (açar)” adlanır, çünki o, bu partsufu nurların QAR- ının parıltısından bağlayır – o, nikvey eynayim-də olduqda. Amma ekran yenidən öz yerinə – peye endirildikdə və nurların QAR- ı gəldikdə, o, partsufu açır. Buna görə də o, həmçinin “gözlərin açılması (giluy eynayim)” adlanır.

Deyilir: «(Bu möhür) orada gizlədilib, necə ki, biri hər şeyi bir açarla bağlayıb gizlədir». Başqa sözlə, hərçənd ki, Atik-in özü aşağı «hei ה» möhürü ilə işarələnib, lakin Atik vasitəsilə Arix Anpin-də möhkəmlənmiş həmin möhür, Atikin möhürünə bənzəmir. Çünki Arix Anpin “miftexa (açar)” vasitəsilə möhürlənmişdir, yəni ona Malxut çatışmayanYesodun atereti vasitəsilə.

Beləliklə, Arix Anpin-in nikvey eynayim-ində yalnız Yesodun ateret idarə edir, aşağı «hei ה» yox. Və buna görə də Arix Anpin-in “havası (avir)” dərk olunur, çünki o, “miftexa (açar)”a malikdir. Halbuki Atik-in “havası (avir)” dərk olunmur, çünki onda mərkəzi nöqtənin Malxut-u mövcuddur və o, ora QAR nurlarını cəlb etmir.

Və bu, heç bir ziddiyyət deyil ki, burada deyilir: Arix Anpin-də “qalgalta-eynayim (QE)” var, hərçənd yuxarıda deyildi ki, onda yalnız AХАP var, yəni Keter-in aşağı yarısı. Çünki Atik-ə nisbətən Arix Anpin yalnız AХАP-dır. Amma öz-özünə nisbətdə o, “qalgalta-eynayim (QE)” xüsusiyyətindədir və AХАP-sızdır.

Deyilir: «Və bu açar saraylardan birində etibarlı şəkildə gizlədilib» – çünki Arix Anpin yuxarıdakı Aba ve İmanı yaratdı və həmçinin Aba ve İmada nurların QAR-ının və AХАP de-kelim-in çatışmazlığını möhkəmləndirdi. Onlar bütün QAR nurlarının – QAR de-Neşama, QAR de-Xaya, QAR de-Yexidanın – gizləndiyi həmin sarayı təmsil edirlər. Arix Anpin həmin saraya həm Atikin aşağı «hei ה»sini, həm də öz “miftexa (açar)” xüsusiyyətini daxil etdi.

Ona görə də deyilir: «Və hər şey həmin sarayda gizlədilmiş olsa da, bütün əsası – bu açardadır». “Saray” – Bina-dır, hansı ki, Xoxma üçün “saray”dır və burada həm QAR, həm də VAK mövcuddur. Onun QAR- ında aşağı «hei ה»nin gücü təsir göstərir, onun VAK-ında isə “miftexa (açar)”ın – yəni Yesodun ateretinin gücü təsir göstərir. Və hərçənd ki, “hər şey həmin sarayda gizlədilib”, o cümlədən Atikin aşağı «hei ה»si də, yenə də “bütün əsası – bu açardadır”, yəni yalnızYesodun ateretindədir.

Çünki yalnız Bina-nın VAK-ında, yəni İŞSUT-da gizlənmə – yəni VAK-da roş de-QAR- ın olmaması – mövcuddur. Halbuki Bina-nın QAR- ında, yəni Aba ve İmada, burada aşağı «hei ה» nikvey eynayim-də yerləşir, QAR- ın çatışmazlığı yoxdur, çünki yuxarıdakı Aba ve İmanın xasadimləri Xoxma və QAR qədər əhəmiyyətlidir.

“Bu açar həm bağlayır, həm də açır” – baxmayaraq ki, bağlanma və açılma nikvey eynayim-də yerləşən aşağı «hei ה» vasitəsilə həyata keçirilir. O, nikvey eynayim-ə qalxdıqda moxin de-QAR- ı bağlayır, çünki partsuf o zaman AХАP kelim və QAR nurlarından məhrum qalır. Amma nikvey eynayim-dən peye endikdə, moxin de-QAR- ı açır ki, onlar partsufda parlasınlar, çünki o zaman AХАP kelim və QAR nurları partsufa qayıdır.

Beləliklə, yalnız aşağı «hei ה» açır və bağlayırmı? Yox. Çünki moxinlərin açıqlanması QAR- da deyil, yalnız ZAT-da baş verir və burada aşağı «hei ה»nin yox, Yesodun ateretinin– “miftexa (açar)”ın gücü təsir göstərir. Buna görə də hər bir dərəcənin QAR- ı, harada ki aşağı «hei ה»nin gücü işləyir, həmişə “dərk olunmaz hava (avir)” xüsusiyyətində qalır. Və buna görə də bağlanma və açılma “miftexa (açar)”a aiddir, aşağı «hei ה»yə deyil.

43) «Bu sarayda saysız-hesabsız xəzinələr gizlədilib, biri digərinin üstündədir. Bu sarayda bağlayıcı qapılar qoyulub» – yəni onlar nurları bağlamaq üçün hazırlanmışdır. «Onların sayı əllidir. Onlar dörd tərəfdən möhürlə işarələnmişdir və qırx doqquz qapıya çevrilmişdir, çünki bəzi qapıların bir tərəfi yoxdur və məlum deyil – onlar yuxarıdamı, yoxsa aşağıdamı. Buna görə də bu qapılar bağlı qaldı.»

İzah. Üç növ QAR mövcuddur: QAR de-Neşama, QAR de-Xaya, QAR de-Yexida. Bu üç növün hər birində saysız-hesabsız xüsusi QAR növləri var. Buna görə deyilir: «Saysız-hesabsız xəzinələr gizlədilib, biri digərinin üstündədir.» Aşağı «hei ה» nikvey eynayim-də yerləşdikdə, bütün bu pillələr gizlənmiş və dərkedilməz olur.

Və «bağlayıcı qapılar qoyulub» – yəni onlar nurların qarşısını almaq üçün hazırlanıb. «Onların sayı əllidir.» Qapılar – bu, nurları qəbul edən yerdir. Onlarda iki xüsusiyyət var:

1. Onlar hələ gizlilikdə olduqda, yəni qapılar bağlı və kilidlidir və heç nə qəbul etmirlər.
    
2. Onlar açıldıqda və yuxarıdan nurları qəbul etdikdə.
    

Bu sarayın qapıları bağlı olduqda, onların sayı əllidir. Amma qapılar açıldıqda onların sayı sadəcə qırx doqquzdur. Əlli sayının istifadəsi ondandır ki, on sfira əsasında yalnız beş sfira (Keter, Xoxma, Bina, Tiferet, Malxut) mövcuddur – KAХАB ТUМ. Amma Tiferet VAK-ı (altı sonluğu) ehtiva etdiyi üçün onların sayı on olur. Və nəticədə, bu beş sfiranın hər biri on sfira ehtiva etdiyindən ümuMİ sayı əllidir.

«Onlar dörd tərəfdən möhürlə işarələnmişdir və qırx doqquz qapıya çevrilmişdir» – çünki bağlanma və açılma aşağı «hei ה» vasitəsilə deyil, yalnız açar (miftexa) ilə, yəni Yesodun atereti ilə həyata keçirilir. Buna görə də burada qəbul etməyə yararlılığı göstərən möhürləmə beş sfira KAХАB ТUМ-un hamısında deyil, yalnız dörd sfira Keter-Xoxma-Bina-Tiferet-də möhkəmləndirilmişdir, Malxut-da isə yox. Dörd sfira ondan ibarətdir ki, hər biri on sfira ehtiva edir – dörd dəfə on = qırx.

Amma Malxut-un özü də on sfira KAХАB ТUМ-a malikdir. Buna görə də o, Yesodun ateretinə qədər yalnız ilk doqquz sfirasında miftexadan ala bilər. Buna görə burada qırx doqquz sfira üzrə möhürləmə baş verir: qırx – dörd sfira Keter-Xoxma-Bina-Tiferet-dən, hər biri on sfira, və doqquz – Malxut-un ilk doqquz sfirası. Nəticədə yalnız Malxut de-Malxut xüsusiyyəti əksik qalır.

«Bəzi qapıların bir tərəfi yoxdur, və məlum deyil – onlar yuxarıdamı, yoxsa aşağıdamı. Buna görə də bu qapılar bağlı qaldı» – bu, Malxut de-Malxut-a, yəni əlliinci qapıya aiddir. Yəni bu, aşağı «hei ה»dir ki, gadlut vəziyyətində eynayimdən peyə endiyi zaman ortaya çıxır.

Hərçənd ki, aşağı «hei ה» yuxarıdakı Aba ve İmanın nikvey eynayimindən peyə endir və onların AХАP-ı İŞSUT ilə birlikdə onları geyinərək Aba ve İmanın dərəcəsi ilə bir partsufda birləşir, nəticədə onlara QAR nurları enir, buna baxmayaraq, Aba ve İma QAR nurlarından heç nə almır və əvvəlki kimi yalnız xasadim nurunda – avira dahiya (təmiz hava) vəziyyətində qalırlar. Bu, sanki aşağı «hei ה» onların nikvey eynayimindən ümumiyyətlə peyə enməmiş kimi görünür.

Belə çıxır ki, Bina-nın QAR-ı, yəni yuxarıdakı Aba ve İma baxımından aşağı «hei ה»-nin harada olduğu məlum deyil: o hələ də onların nikvey eynayim-indədir, çünki onlar əvvəlki kimi yalnız xasadim nurunda qalır, yoxsa aşağı «hei ה» nikvey eynayimdən peyə enib, çünki onlar öz AХАP kelim-lərini İŞSUT partsufu ilə birlikdə qaldırdılar və İŞSUT-u QAR nurları ilə doldurdular. Bu halda aşağı «hei ה» mütləq peyə enməli idi.

Beləliklə, əgər aşağı «hei ה»-nin yerini araşdırsaq, görərik ki:

• Yuxarıdakı Aba ve İma baxımından o, nikvey eynayim-də görünür.
   
• İŞSUT baxımından isə o, pedə yerləşir.
   

Və buna görə də deyilir: «Bəzi qapıların bir tərəfi yoxdur» – yəni Malxut de-Malxut, yəni aşağı «hei ה» yoxdur. «Və məlum deyil – onlar yuxarıdamı, yoxsa aşağıdamı» – çünki Aba ve İma baxımından o, yuxarıdadır, İŞSUT baxımından isə aşağıdadır.

«Buna görə də bu qapılar bağlı qaldı» – yəni Malxut de-Malxut heç açılmadı və o, katnut vəziyyətindəki kimi bağlı qaldı, yəni o, hələ peyə enməmişdir. Çünki qapıların açılması yalnız İŞSUT-da baş verir, orada isə aşağı «hei ה» yoxdur və onun yerinə Yesodun atereti istifadə olunur. Halbuki yuxarıdakı Aba ve İma, harada ki aşağı «hei ה» istifadə olunur, əvvəlki kimi QAR  nurlarından bağlı qalır.

Buna görə də deyilir ki, «bu qapılar bağlı qaldı». Lakin başa düşmək vacibdir ki, hərçənd əlliinci qapı – Malxut de-Malxut-dur, bu yalnız kelim baxımındandır. nurlar baxımından isə o, QAR  de-moxin xüsusiyyətində sayılır. Çünki məhz Malxut de-Malxut-un səbəbindən yuxarıdakı Aba ve İma yalnız xasadim nurunda, QAR  nurlarından məhrum vəziyyətdə qaldılar və bu, bütün yuxarı səviyyələr üçün də keçərlidir.

Yəni əlliinci qapının bağlanması bütün pillələrdə QAR  de-moxin-in yoxluğuna gətirib çıxarır və onlarda yalnız VAK de-moxin qalır. Biz həmçinin öyrənirik ki, “Bina-nın əlli qapısı” içindən yalnız bir qapı istisna olmaqla, hamısı Musaya verilmişdi. O, məhz QAR  de-moxin-in çatışmazlığı idi, çünki bu QAR  de-moxin yalnız son islahda aləmlərdə nur saçacaq.

44) «Bu qapılarda bir manula (qıfıl) və bir dar yer var ki, həmin açarı ora daxil etmək olar. Və bu dar yeri tanımaq və ayırd etmək yalnız həmin açarın qoyduğu iz vasitəsilə mümkündür. Yəni bu dar yer haqqında nəsə öyrənmək yalnız bu açarın köməyi ilə mümkündür.» Bu barədə yazılıb: **“Başlanğıcda Yaradan yaratdı (Bereşit bara Elokim)”**2.

“Başlanğıcda (Bereşit)” – bu, hər şeyi gizlədən həmin açardır və o, həm bağlayır, həm də açır. Altı qapı bu açara daxildir – o, həm bağlayan, həm də açan açardır. O, bu qapıları bağladığı zaman onları öz içinə daxil edir və buna görə də deyilir: “Başlanğıcda (Bereşit)” – açıq söz, amma içində gizli söz daşıyır. “Yaratdı (bara)” isə hər yerdə gizli söz olub göstərir ki, açar bağlayır və hələ açmır.

İzah: Aşağı «hei ה» nikvey eynayim-də olduğu zaman “manula (qıfıl)” adlanır, çünki o, QAR  nurlarını bağlayır və o nurlar bütün müddət ərzində partsufda parla bilmir, ta ki aşağı «hei ה» yuxarıda – nikvey eynayim-də qaldığı müddətdə.

Deyilir: “Bu qapılarda bir qıfıl var”, və bu qıfılda bir “dar yer” mövcuddur – bu, aşağı «hei ה»nin içindəki Yesod-dur, yəni kelimdəki qırx doqquzuncu qapı. Çünki aşağı «hei ה»nin mahiyyəti Malxut de-Malxut-dur, yəni əlliinci qapı, və Yesod de-Malxut isə qırx doqquzuncu qapıdır.

“Həmin açarı ora daxil etmək üçün” – çünki aşağı «hei ה»nin Yesoduna miftexa (açar), yəni moxinlərin Yesodunun ateretinə daxil olur. Bu, aşağı «hei ה»-ni nikvey eynayim-dən peyə endirir və o zaman partsuf QAR  nurları ilə açılır. Buna görə də Yesodun atereti “miftexa (açar)” adını almışdır.

«Və onu ayırd etmək yalnız həmin açarın qoyduğu iz vasitəsilə mümkündür. Yəni bu dar yer haqqında nəsə öyrənmək yalnız bu açarın köməyi ilə mümkündür.»

«miftexa (açar)» – bu, Yesodun ateretinin moxinləridir. O, aşağı «hei ה»də ona uyğun gələn xüsusiyyətə – Yesod de-Malxut-a daxil olur. Və “manula (qıfıl)”, yəni aşağı «hei ה»ni tanımaq – hansı ki, QAR- ı gizlətmək və bağlamaq üçün istifadə olunur – yalnız “həmin açarın qoyduğu iz” vasitəsilə mümkündür. Bu iz əsasən Bina-nın ZAT-ında, yəni İŞSUT-da mövcuddur, amma aşağı «hei ה»-nin özündə – yəni Bina-nın QAR- ında, yuxarıdakı Aba ve İma-da mövcud deyil, çünki onlar həmişə tam QAR  xüsusiyyəti hesab edilirlər. Həmçinin “manula (qıfıl)” açılmaq üçün yalnız Yesod de-moxin vasitəsilə işarələnir.

Beləliklə, “bu dar yer haqqında nəsə öyrənmək yalnız bu açarın köməyi ilə mümkündür”. “Bilik” burada moxinlərin cəlb edilməsini bildirir. Buna görə deyilir ki, bu moxinlər yalnız “həmin açar” vasitəsilə, yəni Yesodun ateretində istifadə edildiyi Bina-nın ZAT-ında (İŞSUT) cəlb edilə bilər. Halbuki yuxarıdakı Aba ve İma-nın yerində – yəni Bina-nın QAR- ında – burada miftexa yox, məhz aşağı «hei ה» istifadə olunur və buna görə də oradakı moxinlər dərkedilməz qalır.

Beləliklə, nəticə budur ki, hərçənd aşağı «hei ה» baxımından **“məlum deyil – o yuxarıdamı, yoxsa aşağıdamı”**3, amma bu, İŞSUT partsufu üçün məlum olması kifayətdir. Çünki məhz o, bu vasitə ilə moxin de-QAR- da açılır. Bu isə ona görədir ki, İŞSUT-da yalnız «yud-hei-vav יהו» mövcuddur, amma Malxut yoxdur və onun yerinə ekran kimi Yesodun atereti istifadə olunur. moxinlər, hansı ki, aşağı «hei ה»ni nikvey eynayimdən peyə endirir, həmçinin yalnız Yesodun ateretinin ekranı ilə istifadə olunur. Çünki aşağı «hei ה»nin özündə heç vaxt QAR- ın gizlənməsi və ya çatışmazlığı olmamışdır ki, bu da onları açma zərurəti yaratsın. Axı o, həmişə Aba ve İma-da, yəni tam QAR  xüsusiyyətində istifadə olunur.

Və çünki bütün gizlənmə və bağlanma yalnız İŞSUT-da istifadə olunan Yesodun atereti vasitəsilə baş verir, yalnız Yesodun ateret de-moxin xüsusiyyəti “miftexa (açar)” adlanır. O, aşağı **«hei ה»**ni eynayimdən peyə endirir – yəni yalnız həmin incə kelimlər vasitəsilə, hansılar ki, özləri də Yesodun ateretinin ekranının gücü ilə yaranıblar.

Buna görə də nəticə çıxarılır: “Bu dar yer haqqında nəsə öyrənmək yalnız bu açarın köməyi ilə mümkündür” – yəni bu moxinlər yalnız İŞSUT-un kelimlərinə gəlirlər, hansılar ki, “miftexa” xüsusiyyətindən, yəni Yesodun ateretindən qaynaqlanır. Lakin bu moxinlər Aba ve İma-nın kelimlərinə gəlmirlər, çünki onlar aşağı «hei ה», Malxut de-Malxut, və “manula (qıfıl)”-ın mahiyyəti xüsusiyyətindədirlər.

“Başlanğıcda (Bereşit)” sözü – hansı ki, Xoxmaya işarə edir – yalnız “miftexa”-nı, yəni Yesodun ateretini, kelimdəki qırx doqquzuncu qapını ehtiva edir və əlliinci qapını, yəni Malxut de-Malxut-u ehtiva etmir.

Buna görə də deyilir: “‘Başlanğıcda’ – bu, hər şeyi bağlayan həmin açardır” – yəni bu, katnut vəziyyətində hər şeyi bağlayan açardır. “Və o, həm bağlayır, həm də açır” – yəni o, katnut vəziyyətində bütün moxinləri bağlayır, o zaman ki, aşağı «hei ה» eynayimdə yerləşir; və gadlut vəziyyətində onları açır ki, aşağı «hei ה» nikvey eynayimdən peyə enə bilsin.

Və fərq ondadır ki, “Başlanğıcda (Bereşit)” sözünün göstərdiyi Xoxmanın açılması yalnız “miftexa (açar)” xüsusiyyətindəki kelimə aid olan pillələrin VAK-ında baş verir. Lakin partsufların QAR- ı üçün “Bereşit (Başlanğıcda)” moxinləri parlamır, çünki onların kelimləri “miftexa”ya yox, məhz aşağı «hei ה»-yə aiddir.

“Və altı qapı həmin açarın içinə daxil edilmişdir, o, həm bağlayır, həm də açır” – çünki o, QAR  moxin-dən məhrumdur və yalnız ZAT-ın (yeddi aşağı sfira) moxinlərini açır. Bu yeddi aşağı sfiranın hər birində yalnız VAK mövcuddur, bu da yeddi dəfə VAK deməkdir. Belə çıxır ki, “açar (miftexa)”, yəni yeddinci sfira olan Yesodun atereti, yalnız altı qapını öz içinə alır.Və “altı qapı həmin açarın içinə daxildir, o, həm bağlayır, həm də açır” sözləri göstərir ki, o yalnız VAK de-moxin-i cəlb edir.

Deyilir: “‘Başlanğıcda (Bereşit בראשית)’ – açıq söz, amma içində gizli söz daşıyır. ‘Yaratdı (Bara ברא)’ – hər yerdə gizli söz olub göstərir ki, açar bağlayır və hələ açmır.” Başqa sözlə desək, “Başlanğıcda (Bereşit)” – Xoxmaya işarə edir və bu, “açıq söz”dür.Amma deyildikdə: “Bereşit bara (Başlanğıcda yaratdı)”, bu o deməkdir ki, Xoxma yox oldu və gizləndi. Buna görə deyilir: “‘Başlanğıcda (Bereşit)’ – açıq söz, amma içində gizli söz daşıyır”, çünki ondan sonra “bara (yaratdı)” sözü gəlir və hər yerdə “bara” gizli söz hesab olunur.Beləliklə, “Bereşit bara” o deməkdir ki, Xoxma gizləndi. Deməli, “bağlayır və hələ açmır” ifadəsi göstərir ki, Xoxma gizlidir və hələ açıqlanmayıb.