Baal Sulam

Yaradanın simasının açılışı və gizliliyi-1

Birinci Gizlilik

(Təsvir) Yaradanın siması görünmədikdə, yəni Yaradan Öz adı olan “Xeyirxah və Xeyir Verən” olaraq özünü göstərmədikdə, əksinə, onunla dəhşətli dərəcədə əks istiqamətdə davranır. Belə ki, insan Ondan əzablar alır, qazancı yoxdur, çoxsaylı borc verənlər onun həyatını çətinləşdirir, bütün günü qayğılarla və çətinliklərlə keçir. Və ya o, Allah eləməsin, xəstəliklərdən əziyyət çəkir və insanların hörmətindən məhrum olur. Hansı bir planı yerinə yetirməyə çalışsa, onu başa çatdıra bilmir. Bütün gününü heç bir ruhani məmnunluq hiss etmədən keçirir.

Beləliklə, insan Yaradanının xeyirxah simasını görmür. Təbii ki, əgər o inanırsa ki, hər nə olsa da, Yaradan ona bu vəziyyətləri ya törətdiyi günahlara görə cəza kimi, ya da ömrünün sonunda ona zövq vermək üçün bəxş edir, deyildiyi kimi: “...Yaradan sevdiyi kəsi cəzalandırır”. Eyni zamanda, salehlər əvvəlcə əziyyət çəkir, çünki Yaradan onlara sonda böyük rahatlıq bəxş etmək istəyir. Amma o, yanlış olaraq düşünmür ki, bütün bunlar onun başına kor taleh və ya təbiətdən, deyilməsi belə dəhşətdir, hesab və bilgiyə malik olmayan bir şəkildə gəlib. O, inamında möhkəmlənir ki, Yaradan ona bunların hamısını Öz iradəsi ilə bəxş edir. Beləliklə, hər nə olsa da, o, Yaradanin arxa tərəfini – "axoraimi" görür.

İkinci Gizlilik

İkinci gizlilik, yəni kitablarda “gizlilik içində gizlilik” adlanan vəziyyət, onun Yaradanin hətta arxa simasını– "axoraimi" belə görməməsi deməkdir. O deyir ki, Yaradan onu tərk edib və onu müşahidə etmir, aldığı bütün əzabları kor taleh və təbiətlə əlaqələndirir. Bu, idarəetmə yollarının onun üçün hədsiz çətin olduğu üçündür – o qədər ki, bu vəziyyət, deyilməsi belə dəhşətdir, onu inamını itirməyə gətirib çıxarır.

(Təsvir) Belə ki, o, dua edir və xeyriyyəçiliklə məşğul olur, amma əzablarına qarşı heç bir cavab almır. Elə ki, əzablarına görə dua etməyi dayandırır, o zaman cavab alır. Hər dəfə o, idarəetməyə inanmaq üçün özünü məcbur edir və yaxşı işlər görür, uğur ondan üz döndərir və o, sərt şəkildə geri atılır. Amma o, deyilməsi belə dəhşətdir, inanmağı dayandırır və pis əməllər etməyə başlayırsa, xüsusilə müvəffəq olur və rahat nəfəs ala bilir.

O, düzgün yolla qazanc əldə edə bilmir, yalnız insanları aldatmaqla və ya Şənbə gününü pozmaqla və sairə nail ola bilir.

Və ya onun Yaradanı və ehkamları yerinə yetirən bütün tanışları yoxsulluq və çoxsaylı xəstəliklərdən əziyyət çəkir, böyük dərəcədə insanların təhqirinə məruz qalır. Bu tanışları, onun fikrincə, kobud və doğuşdan axmaqdırlar, böyük ikiüzlüdürlər – o dərəcədə ki, onların yanında bir an olmaq ona iyrəncdir.

Amma onun inancına istehza edən bütün günahkar tanışları ən uğurlu, tamamilə sağlam, heç bir xəstəlik bilməyən, ağıllı, yaxşı xüsusiyyətlərə malik və hər baxımdan xoş görünüşlüdürlər. Onların heç bir qayğısı yoxdur və bütün gün böyük rahatlıq və əminlik içində olurlar.

İdarəetmə belə insanla qurulduqda, bu, “gizlilik içində gizlilik” adlanır. Çünki bu halda, o, Allah eləməsin, öz yükünün altında qalır və daha möhkəmlənərək inanmaqda davam edə bilmir ki, əzablar Yaradandan gizli bir səbəbdən ona gəlir. O dərəcədə ki, dözmür və inamını itirir, deyərək, Allah eləməsin, Yaradan Öz yaratdıqlarını idarə etmir, onun başına gələn hər şey düşünülməz bir şəkildə talehdən və təbiətdəndir, çünki hətta Yaradanin arxa tərəfini belə görmür.

Sinamın Aşkarlanmasının Təsviri

İnsanın Yaradanin idarəetməsinə inamını möhkəmləndirmək üçün axtarışı onu kitabları və Yaradanı öyrənməyə gətirib çıxarır, bu yolla inancını möhkəmləndirmək üçün nur və anlayış alır. Və Tövrat vasitəsilə əldə etdiyi bu nur və anlayış “Tövrat – ədviyyat” adlanan sözlərdir – nəhayət, onlar müəyyən bir dərəcəyə çatana qədər və Yaradan ona rəhm edib, yuxarıdan ruh, yəni ali xeyir-bərəkət bəxş edənə qədər.

Lakin [bu baş verir] yalnız o zaman ki, o, bu “ədviyyanı”, yəni Tövrat nurunu tam şəkildə aşkar edir. İnsan Yaradana inamını möhkəmləndirməklə bu nuru öz vücuduna cəlb edir. Çünki bu zaman o, Yaradanın siması aşkar şəkildə idarəetməsinə hazır olur. Bu isə o deməkdir ki, Yaradan Öz adı ilə uyğun olaraq hərəkət edir – Xeyirxah və Xeyir Verən kimi.

Yaradanin adı bizə göstərir ki, O, xeyirxahdır və bütün məxluqatına xeyir bəxş edir, yəni İsrail cəmiyyətindəki müxtəlif qəbul edənlər üçün uyğun olan bütün yollarla xeyir yaratmışdır. Şübhəsiz ki, birinin həzz və xeyir anlayışı digərinin həzz və xeyir anlayışına bənzəmir. Məsələn, elmə maraq göstərən bir şəxs şərəf və zənginlikdən həzz almaz, elmə marağı olmayan şəxs isə bu elmdəki nailiyyətlərdən və böyük ixtiralardan zövq almaz. Amma şübhəsiz ki, birinə zənginlik və şərəf, digərinə isə elmdə böyük nailiyyətlər bəxş edir.

(Təsvir) Beləliklə, o, Yaradandən böyük xeyir və rahatlıq alır və daim ruhani məmnunluq hissi yaşayır. Çünki o, öz qazancını çox asanlıqla və bol miqdarda əldə edir, heç vaxt qayğı və sıxıntılarla üzləşmir, heç bir xəstəliklə əziyyət çəkmir, insanların böyük hörmətini qazanır, qarşısına çıxan müxtəlif planları asanlıqla başa çatdırır və nə ilə məşğul olsa, uğur qazanır.

Əgər ona nəsə çatmırsa, o, dua edir və dərhal cavab alır. Çünki Yaradan həmişə onun bütün tələblərinə cavab verir. Heç bir dua boş qayıtmır. O, yaxşı işlər gördükcə uğuru əhəmiyyətli dərəcədə artır, amma səhlənkar olanda, uğurunun eyni dərəcədə azaldığını görür.

Bütün tanışları, dürüst yaşayan insanlar yaxşı qazanc əldə edir, xəstəliklərdən azaddır. Onlar böyük hörmət görürlər və heç bir qayğıları yoxdur. Onlar bütün günü daim rahatlıq və böyük əmin-amanlıq içində keçirirlər. Onlar ağıllı, dürüst və gözəldirlər, elə ki, onların yanında olmaq insanı mübarək edir və böyük həzz gətirir.

Amma Yaradan yolunda getməyən bütün tanışları qazancdan məhrumdur, çoxlu borclara qərq olublar, bir an belə rahat nəfəs ala bilmirlər, xəstəliklərdən əziyyət çəkir, çoxlu əzablara düçar olur və insanların böyük nifrətinə səbəb olurlar. Onlar ona ağılsız, kobud, insanlara qarşı qəzəbli və qəddar, ikiüzlü, yalana batmış insanlar kimi görünürlər ki, onların yanında olmaq ona iyrənc gəlir.