Barux Şalom Alevi Aşlaq (Rabaş)
Məktub 23
Avqust 1956-cı il¹, Mançester
Əziz dostlarıma, qoy ömürləri əbədi olsun
Mən yeni il ərəfəsində qrupa yaxınlaşmaq istəyirəm; o zaman ki, biz ümumi qurtuluşu almağa layiq olacağımıza dair möhkəm əminliyi gücləndirməyə ehtiyac duyuruq – o zaman ki, Onun səltənətinin şöhrəti bütün yer üzündə açılacaq, uzaqdakılar eşidəcək və gələcəklər, yəni hiss edəcəklər ki, müqəddəsliyin təmizlənməsi işindən uzaq olublar və eşitmə xassəsinə layiq görüləcəklər. Və o zaman "edəcəyik" və "eşidəcəyik" anlayışlarının vəhdəti baş verir, necə ki deyilmişdir: "Kasıbı torpaqdan qaldıran və yoxsulu zibillikdən ucaldan"².
Məlumdur ki, iki ümumi xassə mövcuddur:
- Ağıl xassəsi – 'moxa'.
- Ürək xassəsi – 'liba'.
İnsan öz işində kül dadını hiss etdikdə – necə ki deyilmişdir: *"İlanın – hər bir qidası onun üçün küldür"³ – Tövrat və ehkamlarda dad olduqda, bu yalnız kül dadıdır, bunun səbəbi isə odur ki, o, kasıbdır, yəni inam xassəsi çatışmır. Həmçinin o, ürək xassəsinə düşür, yəni almaq arzusu "zibillik" adlanan bu dünyanın ehtiraslarına yönəlir və o zaman o, "yoxsul" olur.
Və o, bundan kədərləndikdə, yəni bunun üçün dua ucaltdıqda və Yaradana fəryad edərək ona kömək etməsini [və bəlasından qurtarmasını] istədikdə – o nəyə fəryad edir? "Kasıbı küldən qaldıran", çünki mən kasıbamsa və kül dadı hiss edirəmsə, və mən yoxsulsamsa, zibillikdə uzanıramsa, və bütün bunlar dünyada mövcud olan Simanın gizlədilməsinə görədirsə, – o zaman biz Yaradandan təvəqqe edirik ki, bizi əsarətdən azadlığa çıxarsın.
Və bu, duanı aparanın 'amud' 'sütun' yanında dua etməsi adlanır⁴. Sulam şərhində izah olunur ki, sütun – aşağının Q''E-inə düşmüş ali AXAP-dır. Ali öz AXAP-ını qaldırdıqda, aşağının Q''E-i də yuxarı qalxır. Necə ki deyilmişdir, məhz sütunun köməyi ilə ruhlar bir dünyadan digərinə qalxır və bu, yuxarı ilə aşağı arasındakı əlaqədir.
Bizim yolumuza gəldikdə isə, yuxarıda deyildiyi kimi, yəni "ali kelimlərin aşağı olanın yerinə düşməsi sayəsində" – belə nəzərdə tutulur: əgər aşağı olan alinin katnutunu (kiçikliyini) hiss edirsə, bu, "İsrail sürgündə olarkən Şxina da onlarladır"⁵ adlanır; onların arasında da Şxina "küldəki Şxina" adlanan sürgündədir, necə ki yuxarıda deyildi, yəni o, Tövrat və əməldə kül dadı hiss edir.
İnsan Şxinanın sürgünü üçün kədərləndikdə, yəni Şxina, Allah eləməsin, sürgündə deyil, Şxina İsrailə münasibətdə gizlənir və aşağı olanın deməli olduğu hər şeyi ali haqqında deməsinə razıdır. Aşağı olan isə belə danışır, çünki o, bunu belə hiss edir.
O, bundan kədərlənib dua etdikdə isə, Şxinanı küldən qaldırmaq üçün hər cür yalvarışla yalvardıqda, bunun sayəsində ali özünü aşağı olana bütün əzəmətində – 'gadlutunda' açır. Onda avtomatik olaraq aşağı olan da qalxır. Beləliklə, bütün "sütun" bundan ibarətdir, necə ki deyilmişdir, yəni məhz bu dua sütununun sayəsində dualar bir dünyadan digərinə, yəni açılışdan daha böyük aydınlığa ucalır və məhz bu sütunun yanında dua etmək lazımdır.
Və buradan Roş-a-Şana və Yom-Kipuru başa düşəcəyik – nə üçün bu, bayram adlanır, baxmayaraq ki, bu, mühakimədir. Çünki əsasmühakimə – bu zamanlarda açılan kamillikdəndir və xarici qüvvələrdən qorxu var, yəni o, ağıl və ürək xassəsində özü üçün almaq halına düşməsin. Buna görə də tövbəyə oyanışı çoxaltmaq lazımdır.
Axı tövbə – almaq istəyinin əta etmək istəyinə qaytarılmasıdır, bunun sayəsində onlar yenidən öz ali mənbələrinə tutunur və əbədi qovuşmağa layiq olurlar. Və o zaman "qorxulu günlərdə" açılan kamilliyi almaq olar, çünki onun qidası Roş-a-Şanada təyin olunur, yəni xoxma nuru, kamillik və aydınlıq açılır.
Lakin almağa qadir olmaları üçün kelimləri hazırlamaq lazımdır, yəni cəlb olunmalı olan xasadim nuru xassəsini, və bu, tövbə və mərhəmətin oyanışı xassəsidir, necə ki deyilmişdir: "O mərhəmətli olduğu kimi, sən də mərhəmətli ol"⁶. Çünki o zaman biz bütün kamiliyi təmizlikdə ala biləcəyik.
Və buna görə də kamilliyin açılmasına görə bu, bayram adlanır. Və bu həmçinin: «Yeni ayın əvvəlində, təzə ayda [7], bayramımızın günündə şofarı çalın» adlanır[8], burada «şofar» «Əməllərinizi kamilləşdirin — “şapru”» sözlərindən gəlir, çünki ayın indi örtüyü var, yəni gizlənmə xüsusiyyəti.
Bayram ərəfəsi olduğuna görə artıq yaza bilmədim və sizə yaxşı yazı və imza arzulayıram.
Sizə sülh və xeyir arzulayan dostunuz Barux Şalom a-Levi Aşlaq
Yəhudi tarixi ilə: Elul 5716-cı il.↩