Xevruta - 26-cı dərsin davamı - Ali aləmlərin quruluşu
Biz Baal Sulamın mətnini, sonra isə Ravın izahını oxuyacağıq.
Burada yadda saxlamağı çətin olan çoxlu sözlər və anlayışlar var. Hələlik biz sadəcə buna alışmaq və bunun nədən danışdığını nə qədər sadəcə anlamaq deyil, həm də hiss etmək mümkün olduğunu görməyə çalışırıq.
Gələn bazar günü biz tamam başqa növ materiallara keçəcəyik — onları qavramaq daha asan olacaq — amma hələlik gəlin əlimizdən gələni edək ki, Baal Sulamın almaq arzumuzun ali qüvvə ilə necə əlaqə qura biləcəyini bizə nəyi izah etməyə çalışdığını görək.
Baal Sulam:
-
Biz TA(Tsimtsum Alef)-dən sonra Kli Malxutun (Bxina Dalet) üzərinə qoyulan Masax (ekran) anlayışını, eləcə də bu ekran üzərində baş verən və biri digərinin altında yerləşən 10 Sfirotun beş səviyyəsini yaradan beş növ Zivuqey de aka’anı aydın şəkildə başa düşürük. İndi isə biz dörd ABYA aləmindən əvvəl gələn Adam Kadmon (AK) dünyasının beş Partsufunu öyrənəcəyik.
Biz bilirik ki, Zivuq de aka’a nəticəsində qalxan Or Xozer Ali Nurun 10 Sfirotunu geyindirir; bu isə gələcək Kelim-in “kökləri”ni yaratmaq üçün kifayətdir və onlar 10 Sfirot de Roş kimi müəyyən olunur.
Malxut 10 Sfirot de Roş səviyyəsinin hündürlüyünə uyğun olaraq yuxarıdan aşağı yayılır. Bunun nəticəsində Partsufun “Quf”u (bədəni) adlanan Kelim yaranır (bax §14). Buna görə də Partsufda həmişə iki növ 10 Sfirot olur: Roş və Quf.
Hər bir Partsufda iki növ 10 Sfirot müəyyən edilməlidir: Roş və Quf. İvrit dilini bilməyənlər üçün Kabalanı öyrənmək daha asandır, çünki onlar Pe-ağız, Roş-baş, Quf-bədən, Tabur-göbək və s. kimi kabalistik terminləri hərfi mənada qəbul etmirlər. Onlar bunları abstrakt şəkildə başa düşə bilirlər və belə insanlar bu terminlərdən maddi bir təsvir yaratmırlar.

Əks etdirən Masaxın yerləşdiyi yer Pe adlanır. Əvvəlcə Masax, qarşısında olan bütün Or Yaşarı geri itələyir, sanki öz xatirinə heç nə almaq istəmədiyini deyir. Sonra Roşda hesab aparılır ki, nə qədərini yenə də almaq olar, amma öz xatirinə yox, Yaradan xatirinə. Bundan sonra Or Xozer aşağıdan yuxarı Ali Nurun (de Or Elyon) 10 Sfirotuna bürünür.
Bu, yalnız aydın bir qərar vermək, kelimin köklərini yaratmaq üçün kifayətdir. Birbaşa Nurun 10 Sfirotuna bürünən Əks olunan Nurun 10 Sfirotu birlikdə Partsufun Roşunun 10 Sfirotunu əmələ gətirir.
Kelim-in formalaşmasını tamamlamaq və nuru həqiqətən almaq üçün 10 Sfirot de Or Yaşar 10 Sfirot de Or Xozerə bürünür. Onlar Masaxdan “keçir”, yuxarıdan aşağı yayılır və bununla Roşun onuncu Sfirası olan Malxut de Roşu özünün 10 Sfirotu üçün — Keterdən Xoxmaya qədər — genişləndirir və Kelim de Qufu formalaşdırır.
Malxut Yaradan xatirinə ala bilməzdən əvvəl sıxılmışdı, bir nöqtə ölçüsünə qədər ixtisar olunmuşdu. Lakin Masaxı aldıqdan sonra Yaradan xatirinə almaq üçün yeni niyyət qazandı və sonra o, nöqtədən 10 Sfirota qədər “genişləndi”, nuru Qufa aldı.
-
Adam Kadmon aləminin ilk Partsufu doğulan kimi, Birinci Tsimtsumdan (TA) sonra Bxina Dalet dərhal Ali Nuru qəbul etmək üçün Kli (qab) olmaqdan çıxdı və beləliklə, ekran vasitəsilə islah olundu. Ali Nur öz təbiətinə uyğun olaraq Malxut Kli-sinə bürünmək üçün aşağı endi.
Lakin Malxutun qarşısında qərarlaşan ekran onu əks etdirərək Mənbəyə geri qaytardı. Bu Zərbəli Toqquşma (Bituş) nəticəsində Or Xozer (Əks olunan Nur) Or Elion-un (Ali Nurun) Keter səviyyəsinə qədər yüksəldi. Bu Or Xozer, Adam Kadmon-un ilk Partsufunun Roş-undakı (Başındakı) 10 Sfirası üçün kelimin rüşeyminə çevrildi.
Bundan sonra, Roş-dakı 10 Sfiranın gücündən istifadə edərək, Roşun Malxutu Or Xozer ilə birlikdə yuxarıdan aşağıya doğru genişlənib yayıldı və beləliklə, öz daxilində həqiqi və tam Kelim olan 10 yeni Sfira yaratdı. Roş-da potensial olaraq mövcud olan hər şey Quf-da (Bədəndə) nəhayət təzahür etdi və forma aldı. Beləliklə, Adam Kadmon dünyasının ilk Partsufunun Roş və Quf-unun yaradılması tamamlandı.
Birinci Tsimtsumdan (TA) sonra, Malxut nurun qəbuluna məhdudiyyət qoyduqda, ekranın köməyi ilə nurun bir hissəsini Yaradan naminə qəbul etməyə qərar verdi. İlk qəbul Adam Kadmon (Keter və ya Qalgalta) aləminin ilk Partsufunu formalaşdırdı. Ümumilikdə, Adam Kadmon aləmində beş Partsuf mövcuddur.
Malxut Kli-sindəki Masax (ekran) bütün Ali Nuru geri itələdi. Gücü hər beş Bxinaya bərabər olan Masaxdakı zərbə (aka’a) vasitəsilə, Əks olunan Nur (Or Xozer) Düz Nurun (Or Yaşar) Keter səviyyəsinə qədər yüksəldi və AK-ın ilk Partsufunun 10 Sfira de Roş-una büründü. Sonra Malxut genişləndi və nur onun daxilinə yayılaraq 10 Sfira de Quf-u formalaşdırdı.
Kli-nin (Quf) nurla dolmuş hissəsi Tox (daxili hissə), oradakı nur isə "Or Pnimi" – Daxili Nur adlanır. Quf-un boş qalan hissəsi Sof (son), oradakı nur isə Or Xasadim adlanır. Bu hissə hər hansı bir həzzi qəbul etməkdən imtina edir, çünki müvafiq ekrana malik deyil; buna görə də, əgər nur qəbul edərsə, bu, həzzin özü naminə qəbuluna gətirib çıxaracaq. Tox və Sof-u ayıran sərhəd Tabur (göbək) adlanır. Kli-yə daxil olmayan nur Or Makif (Əhatə edən Nur) adlanır.
Hər bir Partsuf qarşısındakı nurun nə olduğunu yalnız Əks olunan Nurun köməyi ilə görür. Əgər Əks olunan Nurun gücü hər beş Bxina üzərindəki ekranın gücünə bərabərdirsə, o, Keter nurunu görə bilər. O, bu nuru beş hissəyə bölür, Tox hissəsini onlarla doldurur, Sof hissəsini isə boş saxlayır. Partsufun Roş-unda hər hansı intensivlikdə nur parlaya bilər, lakin Malxut de Pe de Roş yalnız Or Xozerin icazə verdiyi qədərini görəcəkdir.
Bizim duyğularımız da eyni prinsipə əsaslanır. Onları daha həssas etsəniz, mikron ölçülü obyektləri görər, mikrobları hiss edər və s. Başqa sözlə, hər şey bizi həqiqətən nəyin əhatə etməsindən deyil, nəyi aşkar edə bildiyimizdən, sensorlarımızın qavrayış qabiliyyətindən asılıdır.
Hər sonrakı Partsuf, əvvəlkindən daha kiçik kəmiyyət və keyfiyyətdə arzu (Bxinot) ekranına malikdir; buna görə də onun Or Xozeri daha kiçikdir və o, daha aşağı səviyyəli nuru görür. Bu, görmə qabiliyyəti zəifləmiş və cisimləri yalnız yaxın məsafədən görə bilən insana bənzəyir.
Əgər ekran Bxina Qimel gücünə malikdirsə, o, əvvəlki Partsufla müqayisədə Xoxma səviyyəli nuru görə bilər. Özünə gəldikdə isə, o, eyni beş hissədən ibarət NaRaNXaY nurlarını qəbul edir, lakin Keter deyil, ümumi Xoxma səviyyəsində. Bu dünyadan bir misal çəkək: uca boylu bir insanla qısa boylu bir insan təbii olaraq eyni "hissələrdən" ibarətdir. Lakin biz deyirik ki, onlardan biri digərindən tam bir baş ucadır, yəni ikincisi sanki bir baş qısadır.
Biz enən aləmləri öyrənirik. Kainat meydana gəldikdə, Adam Rişon (İlk İnsan) Partsufu yaradıldı. Sonra bu Partsuf ruhlar adlanan 600,000 parçaya bölündü. Bu parçaların hər biri Ali Nurun özünə aid olan hissəsini qəbul etməlidir.
Ruh, yəni Adam Rişon Partsufunun bir parçası, ruhani dünyada müəyyən bir səviyyəyə çatdıqda, nurun özünə aid olan hissəsindən bir az qəbul edir. Ona təyin olunmuş nurun hamısını hələ qəbul etməsə də, ruh bu vəziyyəti mütləq kamillik kimi qavrayır. Sonra ona (ruha) bir az daha eqoizm əlavə olunur və o, yenidən daha çoxunu arzulamağa başlayır. Eqoizmin bu hissəsini islah edərək, o, yeni islah olunmuş qablarda (kelim) nurun yeni bir hissəsini qəbul edir və yalnız bundan sonra başa düşür ki, nail olunacaq daha böyük bir kamillik mövcuddur.
Əgər insanda bu daxili arzu, ehtiyac və ya "qəlbdəki nöqtə" yoxdursa, o, ruhaniyyətlə necə maraqlanmağın mümkün olduğunu anlaya bilməz. Yeri gəlmişkən, falçılıq, tilsimlər, alternativ təbabət və xeyir-duaların ruhaniyyətlə heç bir əlaqəsi yoxdur. Kabala ruhaniyyəti Yaradana və Onun xüsusiyyətlərinə can atmaq kimi şərh edir. Əslində, biz həmişə kəşf edirik ki, bizə fövqəltəbii görünən hər şey, əksər insanların bilmədiyi dünya qüvvələrindən, həmçinin psixologiyadan və insan bədəninin daxili güclərindən istifadə edən az-çox istedadlı fırıldaqçıların işidir.
-
Beləliklə, biz Adam Kadmon aləminin Qalqalta, AB, SAQ, MA və BON adlanan beş Partsufunun formalaşmasını araşdırdıq; burada hər sonrakı Partsuf əvvəlkindən bir pillə aşağıdır. Məsələn, AB Partsufunda Yexida nuru yoxdur, SAQ-da isə Xaya nuru yoxdur (hansı ki, AB-də mövcud idi). MA Partsufunda Neşama nuru yoxdur. Hər bir Partsufun səviyyəsi üzərində Zivuq de aka’a edilən ekranın qalınlığından (aviyut) asılıdır (bax: səh. 18). Lakin biz yeni bir Partsufun yaranması zamanı ekranın qalınlığının azalmasının səbəbini hələ aydınlaşdırmamışıq.
Birinci Tsimtsumdan (TA) sonra Malxut beş dərəcəli sərtliyə malik ekran əldə edir, buna görə də o, arzularının bütün beş səviyyəsi ilə işləyə bilər. Ekranın gücündən istifadə edərək, o, bütün nuru əks etdirir və Əks olunan Nurda Keter səviyyəsinə çatır. O, gələn nurun bütün beş hissəsini — Roş-da olan Keter, Xoxma, Bina, Tiferet və Malxut sfiralarındakı nurları "görür". Hər bir nurun təxminən 20%-i Tox hissəsində qəbul edilə bilər.
Bu nurun ümumi səviyyəsi ən yüksək nur olan Yexidaya — yəni Keter səviyyəsinə (Komat Keter) görə müəyyən edilir. İkinci Partsufda Malxut daha az nur qəbul edə bilir, çünki o, arzusunun bir yüksək səviyyəsini — Aviyut Dalet-i və Yexida nurunu itirir.
Üçüncü, dördüncü və beşinci Partsuflarda nurun miqdarı daha da azdır. Üçüncü Partsufda Aviyutun Qimel-dən Bet-ə, dördüncü daxilində Bet-dən Alef-ə və beşincidə Alef-dən Şoreş-ə doğru azalması səbəbindən onların səviyyəsi getdikcə aşağı düşür. Aviyutun dərəcəsinə görə, üçüncü Partsuf olan SAQ-da Yexida və Xaya nurları; dördüncü Partsufda Yexida, Xaya və Neşama; beşincidə isə Yexida, Xaya, Neşama və Ruax nurları yoxdur.
Partsuflar bu şəkildə yalnız bir-birinə nisbətdə görünürlər; burada hər sonrakı Partsuf nurun səviyyəsi, gücü və keyfiyyəti baxımından əvvəlkindən "bir baş" aşağıdır. Lakin onların hər birinin müvafiq olaraq öz 5 (və ya 10, çünki məlumdur ki, Tiferet sfirası 6 sfiradan ibarətdir) KaXaB-TuM sfiraları və 5 NaRaNXaY nurları vardır.
Hər bir Partsuf yaradılışın ibarət olduğu bütün o 10 hissədən ibarət dəstəyə malik olmalıdır. Partsuflar yalnız ekranlarının gücü ilə fərqlənirlər. Buna görə də, ekran zəiflədikdə, əvvəlkindən bir pillə aşağı olan yeni bir Partsuf doğulur.
Birinci Tsimtsumdan (TA) sonra Kli (qab) "alma arzusu" və Masaxdan (ekran) ibarətdir. Kli-nin dolması bu Masaxın gücü və ölçüsünə uyğun olaraq baş verir. Ekran özünün beş, dörd, üç, iki və ya bir arzusuna uyğun gələn həzzləri geri itələyə bilər.
Bizim dünyamız ən aşağı ruhani dünyanın əksidir və ruhani dünyadakı obyektlərin eyni növlərinə malikdir, bir fərqlə ki, onlar sanki başqa bir maddədən hazırlanıblar. Onlar Yaradandan tamamilə qopuq olan nur hissəsindən, ekransız həzz almaq istəyən maddi bir arzudan ibarətdir. Biz bunu həzz kimi hiss edirik, lakin onun mənbəyini hiss etmirik. Buna görə də, ruhani dünyanı öyrənməklə, bizim dünyamızın bütün təbiətini və onun bütün qanunlarını tamamilə dərk etmək mümkündür.
Rav Laitmanın dərsini sona çatdırın (və ya başlayın):
https://kabbalah.academy/en/videos/5-olamot-de-ak-rav/