Xevruta - 18-ci dərsin davamı - Dua

İstək — insanın hiss etdiyi, onda çatışmayan şeydir. Bu məhz ürəkdədir, yəni insanın ağızla nə deməsinin əhəmiyyəti yoxdur, çünki “istək” yuxarıda deyildiyi kimi, insanın çatışmayanıdır — məhz bunun üçün o xahiş edir. Və insanın bütün çatışmazlıqları ağızda deyil, ürəkdədir. Buna görə də insanın ağızla nə deməsinin əhəmiyyəti yoxdur, Yaradan isə düşüncələri bilir. Buna görə də Yuxarıda yalnız ürəyin tələb etdiyini eşidirlər, ağızın tələb etdiyini yox, Yuxarıda deyilən səbəbə görə, çünki ağızda doldurulmalı olan çatışmazlıq yoxdur.
— Rabaş, Məqalə 27, 1991

Dua nədir, haradan gəlir?

Dua var -dua var. Bu dünyada düşündüyümüz kimi dua — bu bir növ təvəqqedir, söhbətdir, Yaradana, həyatımızı dəyişə bilən və dəyişən, onu idarə edən və bizim ondan asılı olduğumuz hansısa ali qüvvəyə təşəkkürdür. Və sonra biz baş verənlər üçün Ona təşəkkür edirik, ya da indiki, gələcək üçün və bir çox başqa təvəqqelər edirik. Bu bütün insanlar üçün təbiidir və biz dua ətrafında bir çox üsullar görürük. Ali qüvvə ilə necə danışmaq, Onu necə yumşaltmaq, Ona necə nəsə “ödəmək” ki, O bizə rəğbət göstərsin — bununla bağlı çoxlu dinlər və inanclar var. Biz görürük ki, bu rəqslərdə, mahnılarda, qurbanlarda, şam yandırmada və daha çox şeydə ifadə olunur — qədim mədəniyyətlərdən bu günə qədər.

Kabala elmində isə dua tamamilə başqa bir şeydir.

(Dr. Mixael Laitman-ın söhbətindən)

Dua etmək — özünü mühakimə etməkdir

Kabala elmində dua — “dua etmək” (lehitpalel) deməkdir, bu ilk növbədə özünü mühakimə etmək, özünü yoxlamaqdır: Mən kiməm? Mən nəyəm? Haradandır? Niyə? Nə üçün? Və niyə müraciət Yaradanına yox, özünə yönəlib? Çünki Yaradan mütləqdir, O bütövdür və əgər mən Onun bütöv olduğunu hiss edirəmsə, onda bütöv dəyişə bilməz. O dünən daha yaxşı, sabah daha pis ola bilməz və ya əksinə.

(Dr. Mixael Laitman-ın söhbətindən)

Ali dəyişmir

Mən xeyir verən Xeyirxaha, “Ondan başqa heç kim yoxdur” prinsipinə, bütün kamillikdə kamil olana müraciət edib deyə bilmərəm: “Mənə qarşı daha xeyirxah ol.” Əgər mən Ona belə müraciət edirəmsə, bu o deməkdir ki, O pis də ola bilər, yaxşı da və bu artıq Yaradanına tamamilə qüsurlu münasibətdir. Əksinə, “Tövrat insan dili ilə danışır.” Biz Yaradana müraciət edəndə, əslində özümüzə müraciət edirik. Buna görə də “dua etmək” sözü o deməkdir ki, mən özümü yoxlayıram və aydınlaşdırıram: mən o Bütövlüyə münasibətdə necəyəm? Mən necə dəyişməliyəm ki, Ona daha uyğun olum, Ona daha yaxın, Ona daha bənzər olum. Dua məhz budur.

(Dr. Mixael Laitman-ın söhbətindən)

Dua — bütöv tərəfdən olan bir istəkdir

Yəni dua əslində Sonsuzluğa, mütləq Bütövə, dəyişə bilməyən Birinə yönəlmiş istəkdir. Və mən Ona nə dərəcədə müraciət edə bilirəmsə, bu dərəcədə Ondan dəyişmək və Ona bənzər olmaq üçün qüvvələr alıram. Çünki mənim məqsədim  (“Adam”) olmaqdır və “Adam” sözü “bənzəmək” (Domeh) sözündəndir — Aliyə bənzəmək, necə ki yazılıb: “Qayıt, ey İsrael, Yaradanın olan Rəbbinə.” Buna görə də mən daim özümü yoxlayıram — necə, harada və nədə mən hələ də dəyişə bilərəm.

(Dr. Mixael Laitman-ın söhbətindən)

Dua Yaradanın işi adlanır

Əlbəttə, bu bir prosesdir. Biz “On Sfirotun Tədrisi”ndə öyrəndiyimiz kimi, bütün dualarımız — arzularımızı qaldırdığımız və onları islah etmək üçün Nurları cəlb etdiyimiz zamandır və bu iş “Yaradanın işi” adlanır.

Bu “Yaradanın işi” adlanır, çünki mən özümü nə qədər irəli aparıramsa, o qədər  özümü islah edirəm. Buna görə də insanın başına gələnlərə görə onun tərəfindən heç bir utanc yoxdur; əksinə, öz istəyi ilə, daha yaxşı olmaq çatışmazlığı ilə o irəliləyir və onu bütün qüsurlardan sağaldan Nurun altında daim özünü islah edir, bu qüsurlar “şər başlanğıc” adlanır.

Buna görə də dua — “MAN qaldırmaq”dır və MAN qaldırmaq “Meyin Nukvin” adlanır. Yəni mənim qaldırdığım çatışmazlıq — necə ki, mən islah olunmaq istəyirəm, daha çox əta edən, başqalarını daha çox sevən olmaq istəyirəm.

(Dr. Mixael Laitman-ın söhbətindən)

Daha yaxşı nümunə kimi qarşımdakı vəziyyətə yönəlmiş istək

İstək o demək deyil ki, mən Onun qarşısında yalvarmalıyam. İstək o deməkdir ki, mən özümü açır və aşkar edirəm ki, özümü islah etməliyəm. Mən hansısa arzum, hansısa xüsusiyyətimi islah etmək istəyirəm və onu aşkar etdiyim zaman bu, istək adlanır. Mən Yaradana müraciət etmirəm; bu istəklə qarşımdakı daha yaxşı nümunə kimi duran bir vəziyyətə yönəlirəm ki, ona bərabərləşim.

Həmçinin, kabala elmində Yaradan “Bo-Re” (gəl və gör) adlanır. Yəni Yaradan elə bir şey deyil ki, hansısa formada mövcud olsun — Onun forması yoxdur və müəyyən olunmuş bir şey deyil. “Yaradan” o deməkdir: gəl və gör. Mən hər dəfə məndən daha yüksək bir şeyi gördükdə, bu Yaradan adlanır. Və mən o məndən yüksək olana tərəf özümü qaldırmaq istəyirəm, Ona tam şəkildə bənzəmək, həqiqətən Onunla olmaq istəyirəm.

Aydındır ki, indi mən Onu görmürəm. Amma kabala elmində irəliləyən insan “əta edən”, “verən”  deməkdir, “sevən”  deməkdir, “ruhani ölçünü açmaq”  deməkdir — bunları tanımaq deməkdir.

Hər şey insanın daxilində baş verir. Buna görə də Yaradan “gəl və gör” adlanır. Zoarın hər bir ayəsi “gəl və gör” ilə başlayır. Yəni gəl və gör — bu sənin bu pillədə Yaradanındır və bu da başqa pillədə Yaradanındır və hər dəfə sən başqa bir Yaradanı aşkar edirsən. Və nə qədər irəliləyirsənsə, daim Ona bərabərləşirsən və sonra sənə daha yüksək bir pillə açılır və bu belə davam edir. Yəni sən dua etdikdə, hər dəfə özünü daha yüksək bir pillədə aşkar etmək istəyirsən. Bu dua adlanır.

(Dr. Mixael Laitman-ın söhbətindən)

Yağış üçün dua

Bəzən mənbələrdə elə vəziyyətlərdən danışılır ki, insan dua edir və sanki maddi bir məsələ ilə bağlı cavab alır. Sanki dua birbaşazahiri reallığa təsir edir — məsələn, yağış istəmək kimi, buna misal olaraq Xoni Meaqelin hekayəsi göstərilir. Lakin kabala elmi izah edir ki, mənbələr budaqlar dili ilə danışır, yəni bu dünyadan olan təsvirlər vasitəsilə insanın daxilində baş verən prosesləri ifadə edir.

Buna misal  Xoni Meaqelin hekayəsidir.

Şiddətli quraqlıq günlərində yağış yağmırdı və insanlar çox əziyyət çəkirdi. Onlar saleh insan kimi tanınan Xoni Meaqelə müraciət etdilər. O, yerə bir dairə çəkdi, onun içində dayandı və dedi: “Aləmin Rəbbi, Sən Öz oğullarına mərhəmət etməyincə buradan tərpənməyəcəyəm.” Bundan sonra yağış yağdı.

Bu “Mənim oğullarım Məni məğlub etdilər” adlanır. Və bu hekayəyə bütövlükdə baxmaq lazımdır — dairə və Xoni —  bu sadə deyil. Lakin şübhəsiz ki, əgər insan öz tələbində dayanırsa, irəliləyiş tələb edir və yağışın onun üzərinə enməsini istəyirsə — yağış ivrit dilində “geşem” adlanır və bu söz “qaşmiyut” (maddilik) sözü ilə eyni kökdəndir — yəni yağış xeyir-dua kimi gəlir ki, biz böyüyək, maddiliyimiz — bizim eqoizmimiz — yuxarıya, göyə, əta etmə xüsusiyyətinə doğru yüksəlsin. Amma necə xahiş etməkdə böyük hikmət olmalıdır; bu sadəcə təkid deyil.

(Dr. Mixael Laitman-ın söhbətindən)

Kelimi qurmaq — duadan əvvəl hazırlıq

Buna görə də dua üçün hazırlıq olmalıdır ki, insan özünü duaya öyrəşdirsin, belə ki, onun ağzı və ürəyi bərabər olsun.

Və bu o zaman gələ bilər ki, ürək vərdiş vasitəsilə razılaşsın, insan başa düşsün ki, alma qayrılıq adlanır və əsas olan həyatların Həyatı ilə qovuşmaqdır ki, bu da əta etmənin sirridir.
— Baal Sulam, Şamati, Məqalə 122, “Şulxan Aruxda izah ediləni anlamaq üçün”

Seminar: Hələ hiss etmədiyimiz bir vəziyyəti necə təvəqqe edə bilərik?