Dərs 36. Kabala elminə görə Pesax bayramının ruhani mənası

İlkin mənbələrdən seçilmiş parçalar.

Baal Sulam. “Torpağın irsi”

Ruhlar Yaradanın dünyanı və bu ruhları yaratdığı xeyirli mükafatı qəbul edə bilməzlər, əgər qəbul etmək üçün uyğun qab (kli) yoxdursa. Kli isə insan tərəfindən yalnız əmrləri yerinə yetirmək üçün göstərilən səylər və zəhmət vasitəsilə əldə olunur. Bu əmrlər çətin vəziyyətlərə və insanın şər başlanğıcla, həmçinin çoxsaylı maneə və çətinliklərlə apardığı mübarizəyə əsaslanır. Çünki Tövrat və ehkamların yerinə yetirilməsindəki bu iztirablar və səylər ruhun kli-sini formalaşdırır ki, o, O-nun bütün varlıqları yaratma səbəbi olan xeyir və həzzi qəbul edə bilsin.

Rabaş. Məqalə 14 (1987) “Pesax, matsa və maror arasındakı əlaqə”

İbrahim Yaradandan soruşdu: “Mən necə bilim ki, onu irs alacağam?” – axı onlarda belə böyük irs üçün kelim və ehtiyac yoxdur ki, Sən mənə göstərirsən ki, oğullarıma verəcəksən. Onlarda ehtiyac yoxdur!

Buna Yaradan cavab verdi: Mən onlara həm nurlara ehtiyacı , həm də nurları verəcəyəm. Yəni Yaradan onlara həm nuru, həm də kli-ni verəcək. Elə düşünmə ki, Mən yalnız ali xeyri verirəm. Mən onlara həm “kli” adlanan ehtiyacı, həm də “xisaronun dolumu” adlanan ali xeyri verirəm.

İsrail xalqının Misir sürgünündə dörd yüz il olacağı sayəsində – dörd isə dörd mərhələdən ibarət tam bir pillədir – və onların yad torpaqda sürgündə olacağı sayəsində, yəni misirlilər İsrailə özü üçün almaq istəyini ötürəcəklər. Bu istək müqəddəsliyə aid deyil və buna “erets” (torpaq) deyilir, bu da “ratsson” (istək) sözündəndir. Onlar bu istəkdən qaçmaq istəyəcəklər. O anda ki, Mən elə edəcəyəm ki, onlar öz gücləri ilə bu hakimiyyətdən çıxa bilməsinlər və görsünlər ki, onlara yalnız Yaradan kömək edə bilər, onda onların Məndən kömək istəməkdən başqa yolu qalmayacaq.

Rabaş. 71. “Sürgünün mahiyyəti”

Sürgün nədir? Bu o zamandır ki, insan eqoist sevgisinin hakimiyyəti altındadır və Yaradan üçün işləyə bilmir. Özünə sevgi nə zaman sürgün adlanır? Yalnız o zaman ki, insan bu hakimiyyətdən çıxmaq istəyir və Yaradan üçün heç nə edə bilmədiyinə görə əzab çəkir.

Rabaş. Məqalə 15 (1991) “Ruhani işdə: ‘Bu yerdə mənim üçün möcüzə yaradan’ bərəkətinin mənası nədir”

Bilmək lazımdır ki, sürgün – yəni insanın sürgündə olduğunu hiss etməsi – sürgünün özü ilə deyil, onun sürgündə olmasından hiss etdiyi şərin və iztirabın ölçüsü ilə ölçülür. İnsan sürgündə olduğunu hiss etdikdə, yəni onu əsarətdə saxlayanların hakimiyyəti altında olduğunu hiss etdikdə, onların ondan tələb etdiklərinin hamısını etməyə məcbur olduqda və istədiyini etmək imkanı olmadıqda, o, insanın bədənində olan dünya xalqlarının tələb etdiklərini yerinə yetirməyə məcbur olur və onları dəyişdirmək üçün heç bir gücü olmur – bu zaman hiss etdiyi iztirabın ölçüsünə görə və onlardan qaçmaq istədiyi ölçüdə o, qurtuluşdan həzz ala bilər.

Rabaş. Məktub 66

Misir sürgününə girmədən ondan çıxmaq mümkün deyil. Yalnız sürgünə daxil olduqda demək olar ki, ondan çıxırlar.

Bunu Aqadanın müəllifi bizə bildirir: bilməliyik ki, əvvəlcə atalarımız bütpərəst idilər, yəni bütpərəstlərin hakimiyyəti altında sürgündə idilər – və yalnız bundan sonra Yaradan atalarımızı yaxınlaşdırdı. Əgər onlar özlərini bütpərəstlərin hakimiyyəti altında hiss etməsəydilər, demək olmazdı ki, Yaradan onları yaxınlaşdırdı. Yalnız insan Yaradandan uzaq olduqda demək olar ki, Yaradan onu yaxınlaşdırdı. Və hər zaman nəyinsə yoxluğu onun əldə olunmasından əvvəl olmalıdır, çünki yoxluq kli-dir, əldə olunma isə nurdur ki, çatışmazlığı və qaranlığı doldurur.

Rabaş. 936. “Qurtuluş vaxtı”

Sürgündə olmadan sürgündən çıxmaq mümkün deyil. Məlumdur ki, müqəddəs Tövrat əbədidir və hər nəsildə fəaliyyət göstərir. Aqadada da deyilir ki, hər nəsildə insan özünü sanki sürgündən çıxan kimi təsəvvür etməlidir.

Buna görə də bilməliyik ki, bizim olduğumuz sürgün nədir. Və hər nəsil bu acı sürgündən çıxmalıdır.