Tədris İcması - Dərs 35. "Yaradan Zərbə Vurub, Şəfa Verir" - Learning from the Source

Tədris İcması - Dərs 35

Mövzu: "Yaradan Zərbə Vurub, Şəfa Verir"

İlkin Mənbələrdən Seçilmiş Parçalar

Rabaş, Məqalə № 17 (1990), “İşdə təmizlənmək üçün gələn insanın aldığı kömək nədir?”

“Həqiqətdə insan keyfiyyət baxımından naqisdir, çünki o bilmir ki, onun içindəki əsas çatışmazlıq ondan ibarətdir ki, o, Yuxarı İdarənin mövcud olduğunu hiss etməyin əhəmiyyətinə malik deyil. Başqa sözlə, onda inam çatışmır ki, Yaradan dünyanı Xeyirxah və Xeyir Verən kimi idarə edir. Əgər o bunu həqiqətən hiss edə bilsəydi, onda sevinərdi ki, Yaradandan ləzzət və həzz alır və bir an belə Yaradandan ayrılmaq istəməzdi, çünki o başa düşərdi ki, fikrini başqa şeylərə yönəltməklə nəyi itirir.”

Rabaş, Müxtəlif qeydlər. Məqalə № 338, “Zərbədən əvvəl dərman”

“Yaradan zərbədən əvvəl dərman göndərir. Soruşmaq lazımdır: əgər zərbə yoxdursa, dərmandan necə danışmaq olar?

Başa düşmək lazımdır ki, müdriklərimizdən biz tapırıq ki, Tövrat Tuşiya adlanır, çünki o insanın gücünü zəiflədir (Sanhedrin 26b). Müdriklərimiz demişlər: “Əgər insanın başı ağrıyırsa, qoy o Tövratla məşğul olsun” (İruvin 54a). Baal Sulam bunu belə izah etmişdir ki, əvvəlcə Tövrata ehtiyac var ki, insanın gücünün lazım olduğu kimi olmadığını görsün, yəni “başının ağrıması” o deməkdir ki, onun yad düşüncələri var. “Qarnının ağrıması” isə o deməkdir ki, onun bütün istəyi yalnız öz qarnına almaqdır.”

Rabaş, Müxtəlif qeydlər. Məqalə № 338, “Zərbədən əvvəl dərman”

“Tibbdə belədir ki, xəstə olmayan bir insan dərman qəbul edərsə, dərman ona zərər verir. Buna görə də əvvəlcə o Tövratı öyrənməlidir, çünki Tövrat vasitəsilə o görəcək ki, xəstədir sonra Tövratı qəbul edəcək və xəstəliklərindən sağalacaq.

Beləliklə, biz Tövratı iki şəkildə dərk edirik: 1) insanın xəstə olduğunu göstərən şəkildə, buna görə Tövrat Tuşiya adlanır, çünki o insanın gücünü zəiflədir və onun bütün gücü və həyatı yalnız heyvani xüsusiyyətdəndir. Bunu düzəltmək üçün Tövratın ikinci forması var: 2) o insanı bütün xəstəliklərdən sağaldır.

Buna görə də “Yaradan zərbədən əvvəl dərman göndərir” ifadəsini belə izah etmək lazımdır: yəni Tövrat, “dərman” adlanan şey, zərbədən əvvəl gəlir, çünki Tövrat insana şərin dərkini gətirir.

Sonra isə, o zərbəni hiss etdikdə, yəni içindəki şərin ölçüsünü, “o, zərbənin özündən sarğı düzəldir”, yəni Tövratdan, hansı ki ona göstərir ki, o öz xüsusiyyətlərində zərbə almışdır. Sonra isə Tövrat onu sağaldır.

Belə çıxır ki, əgər onda şərin dərk edilməsi yoxdursa, o necə xeyirə layiq görülə bilər?”

Rabaş, Müxtəlif qeydlər. Məqalə № 133, “Hamısı islahatlardır”

“Misirə qoyduğum bütün xəstəlikləri sənin üzərinə qoymayacağam, çünki Mən Rəbb sənin şəfa verəninəm” (Çıxış 15:26). Müdriklərimiz soruşurlar: “Əgər Mən xəstəliyi qoymuramsa, onda şəfa verənin nə ehtiyacı var?” (Sanhedrin 101a).

Belə izah etmək lazımdır ki, əgər Mən şəfa verənəmsə, onda niyə sənin üzərinə xəstəlik qoyum ki, sonra da onu sağaldım? Xəstəlik qoymaqla Mən nə qazanıram? Bu, cəza kimi olmalıdır, amma əgər Mən bu xəstəliyi sağaltmalıyam, onda bu necə cəza olur? Elə bil ki, Mən heç nəyə görə işləyirəm.

Buna görə də Mən sənin üzərinə xəstəlik qoymayacağam, və sənin xəstəlik hesab etdiyin şeydə sən yanılırsan. Əksinə, hiss etdiyin bütün hallar, əgər onları Mənə aid etsən, hamısı islahatlardır ki, onların vasitəsilə sən Mənə Dvekuta (qovuşmağa) yaxınlaşacaqsan.

Rabaş, Müxtəlif qeydlər, № 289, “Yaradan salehlərlə çox dəqiq davranır”

“İnsanın Yaradandan aldığı zərbə – O, ondan işin dadını aldıqda – məhz bunun özü ilə onu sağaldır, çünki onda insanın Yaradana xidmət etmək üçün inamın bilikdən yuxarı olmasından başqa yolu qalmır. Belə çıxır ki, onun Yaradandan aldığı zərbə ilə o elə bunun özü vasitəsilə sağala bilər, çünki əks halda o ayrılıqda qalacaq.

Bununla biz müdriklərimizin dediyini başa düşürük ki, zərbələri ilə O sağaldır (Mexilta BeŞalax). Başqa sözlə, bu, şəfadır – O insana heç bir dayaq olmadan inamla işləmək üçün yer verir.”

Rabaş, Məqalə № 30 (1991), “İşdə uzaq yolda olan insanın ikinci Pesaxa təxirə salınması nə deməkdir?”

“Yuxarıdan elə bir islah var ki, insan şəri görə bilmir, çünki bir qayda var: insana özündə düzəldə biləcəyindən artıq şey göstərilmir. Bu, maddi aləmdə olduğu kimidir – əgər xəstəlik sağalmazdırsa, insana onun həqiqi xəstəliyi söylənməz.

Buna görə də məhz murdarlanmağa gələnə, yəni həqiqəti görmək istəyənə, bu açılır. Əgər o irəliləmək istəyirsə və öz almaq istəyində olan şərin həqiqi ölçüsünün ona göstərilməsi üçün dua edirsə, ona yuxarıdan kömək edilir, yəni o yuxarıdan murdarlanır. Yəni yuxarıdan ona Tuma’da olan zərər göstərilir. O zaman o ürəyinin dərinliyindən dua etməyə başlayır ki, Yaradan ona təbiətinə görə malik olduğu almaq istəyinin yerinə əta etmək istəyini versin və ona ikinci təbiət verilsin, bu isə yuxarıdan verilən bir hədiyyədir.”

Rabaş, Müxtəlif qeydlər. Məqalə № 337, “Xoşbəxtdir o insan”

“Xoşbəxtdir o insan ki, Yaradan onu əzablandırır.” Soruşmaq lazımdır: axı Yaradılış Məqsədi Onun yaratdıqlarına xeyir vermək deyilmi? Deməli, bu, məqsədin əksidir.

Bunu belə izah etmək olar ki, məlumdur: hər bir budaq öz kökünə bənzəmək istəyir, “Zoar Kitabına Giriş”də yazıldığı kimi, bütün dünya rahatlığı sevir. Lakin bu, elədir ki, sanki bir insan əlində çubuq tutur və hamını işləməyə məcbur etmək üçün onları döyür. Buna görə də hər kəs çubuqla döyülməyin əzabından xilas olmaq üçün öz rahatlığından imtina etməlidir.

Çubuq – insanın nəyinsə çatmadığını hiss etdiyi zaman yaranan əzablardır. Buna görə də, insanın yeməyə heç nəyi olmadığını hiss etdiyi zaman, o aclıq əzabını sakitləşdirmək üçün işləməlidir. Çatışmazlıq nə qədər böyükdürsə, o qədər çox səy göstərməlidir ki, nəhayət arzuladığı şeyi əldə etməyə nail olsun.

Buna görə də, əgər Yaradan ona ruhaniyyəti olmadığını hiss etdirərək əzab verirsə, bu əzab insanı böyük səylər göstərməyə məcbur edir, nəhayət o çatışmadığını hiss etdiyi ruhaniyyəti əldə etməli olur.

Rabaş, Müxtəlif qeydlər, № 307, “Aşağıda bir ot belə yoxdur”

“Aşağıda elə bir ot yoxdur ki, onun üzərində duran və ona vuraraq ‘Böyü!’ deyən bir mələk olmasın.”

Soruşmaq lazımdır: niyə ona vurmaq lazımdır? Məgər o böyümək istəmir? Axı biz görürük ki, təbiətdə hər kəs böyümək və kiçik qalmamaq istəyir.

Bunu başa düşmək üçün bunu işdə izah etmək lazımdır. Təbiətinə görə, insan yerə batmış olduğu müddətdə hər cür Gadlutdan imtina edir və torpaqlıqda qalmaq istəyir. Lakin yuxarıdan “mələk” adlanan bir qüvvə var və mələk – vermək qüvvəsidir; o insana vurur və ona deyir: “Böyü!” Başqa sözlə, o, öz vermək qüvvəsi ilə ona vurur və deyir: “Böyü! Öz torpağından çıx.” Halbuki insan “torpaq” adlanan almaq arzusu ilə doğulur.

Rabaş, Müxtəlif qeydlər. Məqalə № 409, “Əzablar haqqında – 2”

“Əzablar vasitəsilə insanın içində ‘Padşahın üzünün nuru – həyatdır’ -nurunu almaq üçün həqiqi arzu formalaşır və bu ‘məhəbbət əzabları’ adlanır, burada Tövratın ləğvi yoxdur. Bu belədir, çünki insan Tövrata nə qədər çox daxil olursa, əzabları da bir o qədər artır.

Belə çıxır ki, onlarda Tövratın ləğvi yoxdur, çünki Tövratı öyrənən insanda əzab doğulur. Deməli, əgər onda Tövrat yoxdursa, onda əzab da yoxdur. Yuxarıda deyildiyi kimi, bu ‘məhəbbət əzabları’ adlanır, çünki onlarda Tövratın ləğvi yoxdur.

Bu, ‘Yaradan sevdiyini tənbeh edir’ adlanır. Çünki insanın Tövratda Yaradanı tapmadığına görə bu cür əzablara malik olması hər kəsə nəsib olmur. Buna görə də deyilib: ‘Xoşbəxtdir o insan ki, Yaradan ona əzab verir’

O zaman insan bu əzabları əldə etməlidir ki, onda həqiqi arzu və həsrət olsun, çünki məhz həqiqi arzuda əzab xüsusiyyəti üzə çıxır, çünki insanın həzzi əldə etmək üçün bu arzudan başqa heç bir kli-si yoxdur.”

Rabaş, Məqalə № 60, “Kömək üçün xahiş”

“İnsan hansısa maddi əzabdan əziyyət çəkdikdə, o kədərlənməlidir ki, Yaradan onu cəzalandırıb və o əziyyət çəkir. Əgər o kədərlənmirsə, bu cəza sayılmır, çünki cəza – insanı incidən və onun vəziyyətinə dözməyə imkan verməyən şeydir, istər ruzi ilə bağlı kədər olsun, istərsə də xəstəliklə bağlı kədər.

Əgər o deyirsə ki, kədəri hiss etmir, deməli Yaradanın ona verdiyi cəzanı almayıb. Biz bilməliyik ki, cəza onun ruhu üçün bir islahdır. Buna görə də, əgər o kədərlənmirsə, o islahı itirmiş olur.

İnsan Yaradana dua etməlidir ki, onun hiss etdiyi əzabı və kədəri ondan götürsün, çünki əzabdan doğan dua cəzanın islahından daha böyük bir islahdır.

Baal Sulamdan eşitdiyim kimi, Yaradan insanı qisas almaq üçün cəzalandırmır, yəni insanlar kimi Ona tabe olmadığına görə onu cəzalandırmır. Əksinə, cəza – islahdır.”

Rabaş, Məqalə № 60, “Kömək üçün xahiş”

“İnsan Yaradana dua etdikdə ki, cəzanı ondan götürsün, bu sanki o Yaradandan ondan islahı götürməsini xahiş edir. Soruşuldu: insan necə Yaradandan islahı götürməsini xahiş edə bilər, axı islah insanın xeyrinədir? O izah etdi ki, insan Yaradandan kömək istədiyi zaman etdiyi dua vasitəsilə o, Yaradanla bağ əldə edir və bu, insanın cəza vasitəsilə aldığı islahdan daha böyük bir islahdır.”

Baal Sulam, “Müdrikliyin Bəhrələri”-nə Ön söz, Tövrat-haqqında”

“Şəri Yaradana aid etmək mümkün deyil, çünki O mütləq Xeyirxahdır. Buna görə də insan pis hallar hiss etdiyi müddətdə deməlidir ki, onlar başqa yerdən gəlir. Lakin həqiqətdə, insan yalnız yaxşılığı gördüyü və dünyada pisliyin olmadığını, hər şeyin yaxşılığa çevrildiyini görməyə layiq olduqda, ona həqiqət göstərilir ki, hər şeyi Yaradan edir, çünki O hər şeyə qadirdir, çünki yalnız O edib, edir və bütün əməlləri edəcək.”

Baal Sulam, “On Sfirotun Tədrisinə Giriş”, Maddə 108

“Bir yəhudi haqqında məşhur bir hekayə var: o, bir torpaq sahibinin evinin idarəçisi idi. Torpaq sahibi onu çox sevirdi. Bir dəfə torpaq sahibi harasa getdi və öz işlərini onun yerinə qoyduğu müavininə tapşırdı, o isə antisemit idi.

O nə etdi? O yəhudini götürdü və hamının qarşısında onu beş dəfə qamçıladı ki, onu tam alçaltsın.

Torpaq sahibi qayıtdıqdan sonra yəhudi onun yanına gəldi və başına gələnlərin hamısını ona danışdı. Torpaq sahibi qəzəbləndi, müavini çağırdı və ona əmr etdi ki, vurduğu hər bir qamçı üçün dərhal yəhudiyə min sikkə versin.

Yəhudi onları götürdü və evə getdi. Arvadı onu ağlayarkən gördü. Qorxaraq soruşdu: ‘Torpaq sahibi ilə sənə nə oldu?’ O başına gələnləri ona danışdı. O soruşdu: ‘Bəs onda niyə ağlayırsan?’ O cavab verdi: ‘Ağlayıram, çünki o məni cəmi beş dəfə qamçıladı. Kaş ki, məni ən azı on dəfə qamçılayaydı, onda indi mənim on min sikkəm olardı.’”