Ωστόσο, όταν εξετάζουμε τις πράξεις ενός ατόμου, θα τις βρούμε υποχρεωτικές. Αναγκάζεται να τις κάνει και δεν έχει ελευθερία επιλογής. Με μια έννοια, είναι σαν ένα στιφάδο που μαγειρεύεται στη σόμπα,το οποίο δεν έχει άλλη επιλογή παρά να μαγειρευτεί, αφού η Θεία Πρόνοια έχει δέσει τη ζωή με δύο αλυσίδες: την ευχαρίστηση και τον πόνο.

Τα ζωντανά όντα δεν έχουν ελευθερία επιλογής - να επιλέξουν τον πόνο ή να απορρίψουν την ευχαρίστηση. 

Και το πλεονέκτημα του ανθρώπου έναντι των ζώων είναι ότι ο άνθρωπος μπορεί να στοχεύει σε έναν μακρινό στόχο, δηλαδή να συμφωνήσει με ένα ορισμένο ποσό τρέχοντος πόνου, λόγω επιλογής μελλοντικού οφέλους ή ευχαρίστησης που θα επιτευχθεί μετά από κάποιο χρονικό διάστημα. Αλλά στην πραγματικότητα, δεν είναι τίποτε άλλο από έναν φαινομενικό, εμπορικό υπολογισμό εδώ, όπου το μελλοντικό όφελος ή η ευχαρίστηση φαίνεται προτιμότερο και ποιο συμφέρον σε σχέση με την αγωνία που υποφέρουν από τον πόνο που έχουν συμφωνήσει να αναλάβουν αυτή τη στιγμή. 

Έτσι, μόνο η ευχαρίστηση παρατείνεται… 
Και όταν όλα ειπωθούν και γίνουν, δεν υπάρχει διαφορά εδώ μεταξύ ανθρώπου και ζώου. Και αν αυτό ισχύει, δεν υπάρχει καμία ελεύθερη επιλογή, παρά μόνο μια δύναμη που τους έλκει προς οποιαδήποτε διερχόμενη ευχαρίστηση και τους απορρίπτει από επώδυνες περιστάσεις. Και η Πρόνοια τους οδηγεί σε κάθε μέρος που επιλέγει με μέσα από αυτές τις δύο δυνάμεις χωρίς να ζητήσει την άποψή τους για το θέμα.

Επιπλέον, ακόμα και ο καθορισμός του τύπου της ευχαρίστησης και του οφέλους είναι εντελώς εκτός της ελεύθερης επιλογής κάποιου, αλλά ακολουθεί το θέλημα των άλλων, όπως το θέλουν, και όχι εκείνος. Για παράδειγμα: Κάθομαι, ντύνομαι, μιλώ και τρώω. Κάνω όλα αυτά όχι επειδή θέλω να κάθομαι έτσι, ή να μιλάω έτσι, ή να ντύνομαι έτσι, ή να τρώω έτσι, αλλά επειδή οι άλλοι θέλουν να κάθομαι, ντύνομαι, μιλάω και τρώω έτσι. Όλα ακολουθούν την επιθυμία και τη φαντασία της κοινωνίας, και όχι τη δική μου ελεύθερη βούληση.

Επιπλέον, στις περισσότερες περιπτώσεις, κάνω όλα αυτά αντίθετα από τη θέλησή μου. Διότι θα ήμουν πιο άνετα συμπεριφερόμενος απλά, χωρίς καμία επιβάρυνση. Αλλά είμαι δεμένος με σιδερένιες αλυσίδες, σε όλες τις κινήσεις μου, στις φαντασίες και τους τρόπους των άλλων, που συνθέτουν την κοινωνία.

Λοιπόν, πες μου, πού είναι η ελευθερία της βούλησής μου; 
(Baal HaSulam, Άρθρα, “Η Ελευθερία”)
 

Τέσσερις Παράγοντες
Να έχετε υπόψη ότι κάθε εμφάνιση που συμβαίνει στα όντα του κόσμου πρέπει να θεωρείται όχι ως επέκταση ύπαρξης από την απουσία, αλλά ως ύπαρξη από ύπαρξη, μέσω μιας πραγματικής οντότητας που έχει αποβάλει την προηγούμενη μορφή της και έχει ενδυθεί τη σημερινή της.
Επομένως, πρέπει να κατανοήσουμε ότι σε κάθε εμφάνιση στον κόσμο υπάρχουν τέσσερις παράγοντες από τους οποίους οι τέσσερις μαζί αναδύεται αυτή η εμφάνιση. Ονομάζονται με τα εξής ονόματα:

• Η πηγή.
• Η αμετάβλητη κατάστασις αιτίας και αποτελέσματος που σχετίζεται με το ίδιο το χαρακτηριστικό της πηγής.
• Οι εσωτερικές της συμπεριφορές αιτίας και αποτελέσματος που αλλάζουν λόγω επαφής με ξένες δυνάμεις.
• Οι συμπεριφορές αιτίας και αποτελέσματος ξένων πραγμάτων που την επηρεάζουν από το εξωτερικό.

(Baal HaSulam, “Η Ελευθερία”)
 

Η Σημασία του Περιβάλλοντος

Μόνο στο ζήτημα της επιλογής του περιβάλλοντος μετριέται το κύρος του ανθρώπου πάνω στον εαυτό του, και για αυτό πρέπει να λάβει ανταμοιβή ή τιμωρία.

Μπορούμε πάντα να προσθέσουμε στο ζήτημα της επιλογής του περιβάλλοντος, που είναι οι φίλοι, τα βιβλία, οι δάσκαλοι, και ούτω καθεξής. Είναι σαν ένα άτομο που κληρονόμησε μερικά κορμάκια σιτάρι από τον πατέρα του. Από αυτή τη μικρή ποσότητα, μπορεί να αναπτύξει δεκάδες κορμάκια μέσω της επιλογής του περιβάλλοντος για την πηγή του, που είναι εύφορο έδαφος περιέχει όλα τα απαραίτητα μέταλλα και τις ακατέργαστες ύλες που τρέφουν το σιτάρι άφθονα.

Υπάρχει επίσης το ζήτημα της εργασίας βελτίωσης των περιβαλλοντικών συνθηκών για να ταιριάζουν στις ανάγκες του φυτού και της ανάπτυξης, διότι ο σοφός θα κάνει καλά να επιλέξει τις καλύτερες συνθήκες και θα πετύχει. Και ο ανόητος θα πάρει από ό,τι βρίσκεται μπροστά του και έτσι θα μετατρέψει τη σπορά σε κατάρα αντί για ευλογία.”  
(Baal HaSulam, “Η Ελευθερία”)