Kabalist Ali aləmi hiss etməyə başlayanda, o, başqa bir ölçüyə daxil olur. Bütün aləm onun qarşısında aşkarlanır. Bu, bu dünyada mövcud olmayan bir şeydir. O, tamamilə başqa bir mənzərəni dərk edir: bizim dünyamızı hərəkətə gətirən qüvvələri və bədənlərə bağlı olmayan ruhları. Keçmiş, indi və gələcək onun qarşısında indiki zamanda dayanır. O, bütün bunları yaşayır. O, əbədi, kamil hisslə dolmuş şəkildə yaşayır. O hiss edir ki, kainatın bütününü əhatə edir. Bu dərin emosional təcrübəni sözlərlə ifadə etmək mümkün deyil. Kabalistlərin kitablarında onlar bizə yalnız belə bir təəssürata, belə bir hissə və bu reallığın kəşfinə necə nail olmağı məsləhət görürlər. Kabalist üçün bizə öz hiss etdiyini, üzləşdiyini, onun qarşısında nəyin açıldığını, gizli dünyanın nə olduğunu çatdırmaq çətindir. Bizim dünyamızda bir fikri ifadə etmək və ya bir mənzərə vermək və onu ruhaniliyi yaşamayan insanlara çatdırmaq üçün malik olduğumuz bütün vasitələr içində, ali aləmin açıldığı insanın təəssüratlarını və həzzini hansısa şəkildə ifadə edən yalnız bir vasitə var: səs. Buna görə kabalistlər, məqalələr yazmaları ilə yanaşı, mahnılar və melodiyalar da yazırlar. Bu, sözlərsiz, səslər vasitəsilə, qəlbdən qəlbə daha qısa və birbaşa şəkildə kabalistin hisslərini ifadə etməyin daha bir yoludur. Elə ki, bu səslər bizim qəlbimizə daxil olsun və bizi hansısa şəkildə dəyişsin, bizi somehow ali aləmi qavramağa kökləsin. Hər birimizin daxilində bir ruh var. Kabalistin ruhu artıq düzgün səslənən və düzgün hiss edən bir musiqi alətinə bənzəyir, Kral Davudun skripkası və ya arfəsi kimi.Bu, kabalistin ruhunun daxili telidir; onun içində o, reallığı müəyyən şəkildə hiss edir və bunu səslər vasitəsilə ifadə edə bilir. Buna görə Davud Padşah bizim üçün ali aləmin təəssüratlarından tamamilə ibarət olan Məzmurlar kitabını yaza bildi. Nəslimizin son böyük kabalisti Rav Yeguda HaLevi Aşlaqdan, Baal Sulamdan bizə nəhəng bir hədiyyə qalıb. Bu melodiyaları dinləməklə biz ali reallığın, ruhaniliyin həqiqi hissinə yaxınlaşırıq. Onları dinlədikcə insan tədricən yaxınlaşır və sanki ali aləmə daxil olur. Lakin hər bir insan üçün, onun nə qədər bilməsindən və nə qədər müddət kabala öyrənməsindən asılı olmayaraq, səslər ruhanidən nəsə hiss etmək üçün ən qısa, ən birbaşa və ən sadə vasitədir. Ali aləmdə kabalist daha yaxşı və ya daha pis halları, mənfi və müsbət qüvvələri hiss edir, bəyan edir. O, onların arasında mövcuddur, onları idarə edir, eyni zamanda onlar da onu idarə edir. Bu, həqiqətən də bu dünyada hiss etdiyimiz şeyə bənzəyir. Kabalist bütün bu halları melodiyalar vasitəsilə ifadə edir. Buna görə də zahirən kədərli melodiyalar var və daha şən melodiyalar da var. Amma əslində biz onları belə eşidirik. Bu melodiyanı dinləyən və onun oyatdığı mənzərələri duyan kabalist yalnız həyəcan hiss edir. Bu səslər kədərli görünə bilər. Melodiya kədərli ola bilər, amma əslində belə deyil.

Bu, həyəcanla doludur və yalnız bizim qulağımıza kədərli səslənir. Bizə elə gəlir ki, sanki onu yazan insana nəsə çatmır. Bu ona görədir ki, bizim dünyamızda biz hərflərdən, notlardan, çatışmazlıqlardan, kelim-dən istifadə edirik, onları dolduran nurdan yox. Biz yalnız kelim-i hiss edirik, nuru yox. Bununla belə, insan bu musiqini dinlədikcə, yavaş-yavaş bu kelim-in nurla dolduğu vəziyyətə yaxınlaşır. Onda o, kabalistin hiss etdiyi həmin daxili təcrübəni hiss edəcək. Arzu edirəm ki, hamınız o geniş məkanları, bütün ali aləmin hisslərini, Yaradanı, ruhu dolduran ali nuru, bizim ümumi birliyimizi hiss etməyə layiq olasınız. Baal Sulam bizim haqqımızda düşünürdü. O istəyirdi ki, biz bu vəziyyətə yaxınlaşaq, buna görə də o, bizə öz melodiyalarını qoyub getdi. Gəlin onları dinləyək və bu melodiyalar üzərində ali aləmə daxil olmaq vasitəsi kimi düşünək.

בני איחלה. אלו שהם בנים של איחלה

Bu, padşah sarayının oğulları deməkdir, padşahın sarayına çatmaq istəyənlər. Padşahın sarayı Bina-dır,əta etmə xüsusiyyəti, Yaradanın qüvvəsi, ruhaniyyətdir. Oğullar isə öz xüsusiyyətlərində padşaha bənzəməyə, onun kimi olmağa can atanlardır. Oğullar kimi, onlar padşahı anlamağa və onu anlamaq vasitəsilə ona yaxınlaşmağa və onu hiss etməyə can atırlar. Bunun üçün onlar bütün islah sistemindən keçməyə, özlərini başdan sona qədər, yaradıldıqları təbiətdən padşahın təbiətinə qədər dəyişməyə hazırdırlar. Bu mahnı məhz bundan bəhs edir. Biz belə bir vəziyyətə çatanda və Bnei Eixala olanda, buna son islah deyilir. Məhz buna görə bu mahnını Şənbə günü Minxa, axşam duası zamanı oxuyuruq.

Şənbə həmin yüksəlişi simvolizə edir ki, onun zamanı bütün bu dünya tamamilə ali aləmə yüksəlir və sonra biz hamımız padşahın sarayına daxil oluruq. Fərdi islahdan keçənlər, kabala öyrənənlər Şənbə günü üç yüksəliş hiss edirlər. Birinci yüksəliş axşam, Şənbənin başlanğıcı zamanı; ikinci – ertəsi gün, Şənbə səhəri; üçüncü, ən böyük yüksəliş isə Minxa zamanı, günün sonunda, Şənbə başa çatanda olur. Və məhz onda, bu ən yüksək vəziyyətdə biz Bnei Eixala mahnısını oxuyuruq. Bu mahnının sözləri müqəddəs Ari tərəfindən bəstələnib, melodiyası isə Baal Sulam tərəfindən. Buna görə də Ari və Baal Sulamın bir əsərdə birləşməsi sayəsində, biz bu mahnıya daxil olaraq, həqiqətən də ümumi son islahdan əvvəl kabalistin yaşaya biləcəyi ən yüksək yüksəlişə çatırıq; o zaman bütün dünya həmin saraya yüksəlir. Deməli, bu çox uca bir mahnıdır, sanki yüksəliş himnidir. Bu vəziyyətə hələlik yalnız kabala öyrənənlər çatırlar, sonralar isə ümid edirik ki, bütün bəşəriyyət ona çatacaq.

Kilatza Nafşi Məzmurlardan olan sözlərdir. Bunlar Davud Padşahın öz ruhunun tam islahı vəziyyətinə yüksələrkən əldə etdiyi halı ifadə etmək üçün istifadə etdiyi sözlərdir. Onda o, bu sözlərlə ali qüvvəyə, Yaradana müraciət etdi və bu sözlər “Ruhumu xilas etdiyin üçün Sənə təşəkkür edirəm” mənasını verir. Bu mahnının melodiyası mənim müəllimim, nəslimizin son böyük kabalisti Ravvin Barux Şalom HaLevi Aşlaq, Rabaş tərəfindən bəstələnib. O bu mahnını mənə bir dəfədən çox oxuyub. Ola bilsin ki, bu melodiya bizə kədərli görünür, amma əslində kədərli deyil. O, zərifdir və ağlamaların olmadığı, hər şeyin sülh içində qərar tutduğu Bina-nın, əta etmə xüsusiyyətinin, Yaradanın xüsusiyyətlərinin içinə daxil olan insanın hissini ifadə edir.

Rabaş bu melodiyada bu vəziyyətə daxil olmağı ifadə edir, o zaman ki, o, şübhəsiz görür ki, onun bütün kelim-i, bütün ruhu, bütün arzuları bu ali qüvvəyə tabe olur və onun içində hökmranlıq etməyə başlayır. Bu qısa bir mahnıdır. O, sakit sülhdən, insanın ali qüvvəyə daxil olub orada tam sükunət halında, aləmlərin sülhü halında qalmasından bəhs edir.

Xazal Seder Pesax insanın yolunun başlanğıcındakı vəziyyətini ifadə edir. O, enerji ilə doludur. O, öz səfərinə hazırdır və bilir ki, qarşısında islah prosesi dayanır, ta ki özü Tövrat nurunu almaq üçün islah olunana qədər. Lakin Misirdən çıxışda, öz təbiətinin üstünə qalxarkən, o artıq tam bir zəmanət görür ki, yuxarıdan gələn kömək vasitəsilə onda qüvvə var və o bunu etməyə qadirdir və bütün bunlar onun üçün Omerin 49 qapı islahlarından sonra, Laq BaOmer adlanan, Omerin 33-cü günü, ortada və Omerin bütün günlərində, Tövratı almağa gəlmək üçün hazırlanıb.

Tzadik Ketamar İfrax. Əslində hər bir mahnıda iki vəziyyət var. Biri insanın üzərində işlədiyi, islah etdiyi və sonra həzzə və həyəcanlanmaya nail olduğu ruhun, kli-nin vəziyyətidir və indi o bu həzzdən oxuyur. Məhz buna görə Tzadik Ketamar İfrax-da əvvəlki vəziyyətin hissi var, o zaman ki, insanın dolumu yox idi, əziyyət çəkirdi, axtarırdı və elə bir vəziyyətə çatdı ki, bilir: hər şey məhz belə olmalı idi. Çünki saleh sonda keçdiyi bütün prosesi doğrultmağa gəlir. Beləliklə, insan özünü Yaradan’dan çox uzaq hiss etdiyi ən son həddəki ziddiyyətdən, indi isə padşahın sarayına və ali aləmə daxil olduğu vəziyyətdə, bu coşqu ondan indiki vəziyyətində melodiya şəklində partlayıb çıxır və melodiya onu dolduran hissin daxilindən gəlir.

Bu hiss iki zidd vəziyyəti əhatə edir. Onun əvvəlki, ən uzaq vəziyyətini, hansı ki, ali olandan ümidsiz dərəcədə uzaq görünür, və indiki vəziyyətini, o zaman ki, o, Onunla qovuşmaya çatmışdır. Əslində bu mahnı xüsusidir, çünki insan minnətdardır, amma özü üçün deyil. Əksinə, insan saleh ola bildiyinə görə minnətdardır, yəni yolunda onunla baş verən hər şeydə Yaradanı doğrulda bildiyinə görə. O indi keçdiyi bütün vəziyyətlərin səbəb-nəticə əlaqəsini və labüdlüyünü görür. O başa düşür ki, onların hamısı yuxarıdan onun üçün düzənlənmişdi ki, o bu uca vəziyyətə çata bilsin.

Lagid Baboker Hasdecha bizim dünyada yaşadığımız vəziyyətləri ifadə edir. Biz yuxuya getdiyimiz zaman, əslində şüurumuzu itiririk, dünyadan, həyatdan ayrılırıq. Biz elə bir vəziyyətə daxil oluruq ki, həyatdan ayrılmış oluruq və bizdə yalnız Kista DeXayuta adlanan şey qalır, həyatın minimal səviyyəsi, o zaman ki, əslində yuxudan sonra qalxacağımıza, yoxsa qalxmayacağımıza əmin deyilik. Bəs onda niyə qalxırıq? Birdən daxildən hansısa bir oyanış alırıq və sonra oyanırıq və yenidən yeni gündə həyatımızı davam etdiririk. Amma bu, reallıqdan ayrıldığımız və yuxulara daxil olduğumuz vəziyyət çox xüsusidir. Bu, ruhaniyyətdə də mövcud olan vəziyyətlərə bənzəyir və bu ona görədir ki, cismanidə mövcud olan hər şey ruhaninin nəticəsidir. Və buna görə ruhaniyyətdə də gün, axşam və səhər adlanan vəziyyətlər var, sadəcə ruhaniyyətdə bunların hamısı insanın özü tərəfindən yaradılır, gecəni, gündüzü və bütün zamanları insan özü yaradır. O, özünü bu vəziyyətlərdən özü keçirir. Əgər özünü bu vəziyyətlərdən keçirmirsə, əgər özünü itələmirsə, irəliləmirsə, onda zaman keçmir, çünki ruhanilikdə zaman yoxdur. Orada yalnız əməllər, səbəb və nəticə var. Beləliklə, insan ruhani mənada yuxuya getməyincə, yəni ruhani reallıqdan ayrılmayınca və özünü yuxululuğa, ruhanidən, Yaradan’dan, ali qüvvələrdən ayrılma vəziyyətinə salmayınca, o, xüsusi islahatlar həyata keçirir, onların vasitəsilə öz daxilində yüksəlmək arzusunu hazırlayır. Əgər insan özünü düzgün hazırlayırsa, ali nur bu arzulara uyğun gəlir və onu oyadır, elə bil səhər günəş bizi oyatdığı kimi. 

Lakin yuxarıdan gələn nur olmadan insan oyana bilməyəcək. Əslində buna görə də insan səhər qalxdıqdan sonra, yəni yenidən ruhaniyyət üçün oyandıqdan sonra, bu ruhanidə yüksəliş adlanır, onu oyadan və yaradılışın Məqsədinə, islahata, uca, əbədi, kamil vəziyyətlərə çatmaq üçün ona oyanış verən ali qüvvəni, Yaradanı tərənnüm edir. Və onda o oxuyur: "Səhər Sənin mərhəmətini bəyan etmək", çünki bu, həqiqətən onu oyadan yuxarıdan gələn mərhəmətdir.

Vals çox xüsusi bir melodiyadır. O, həqiqətən klassikdir, valsın bütün xüsusiyyətləri bizim ənənələrimizə uyğundur. Bu melodiya Baal Sulama aid deyil, baxmayaraq ki, bizə onun vasitəsilə gəlib çatıb. O bunu öz ravından, onu tərbiyə etmiş Persovlu Admor-dan eşidib. Baal Sulam öz valideynləri kimi Varşavada yaşayırdı. Varşavanın yaxınlığında Persov adlı kiçik bir kənd vardı və bu kənddə Persovlu Rabi yaşayırdı. O, kabalist idi və Baal Sulam böyüyərkən atası ilə birlikdə onu ziyarət etməyə gedirdi. Baal Sulamın atası da Persovlu Rabi ilə oxuyurdu. Tədricən, Baal Sulam böyüdükcə, Persovlu Rabi onu özünə yaxınlaşdırmağa başladı. Onun vasitəsilə Baal Sulam Yaradanın aşkarlanmasına, ruhaniliyə çatdı və kabalist oldu. Müəyyən bir müddətdən sonra Baal Sulam öz müəllimini keçdiyini kəşf etməyə başladı. Sonra Baal Sulam ayrıldı və İsrail torpağına getdi. Bu melodiya Persovlu Rabi-dən gəlib, Baal Sulama keçib, ondan mənim ravıma keçib və mən onu ondan eşitmişəm.

Kel Mister Terah elə bir mahnıdır ki, biz onu Şənbənin sonuna doğru, günün sonunda, artıq çıxışa, Şənbənin sonuna yaxınlaşdığımız vaxt oxuyuruq.Şənbənin sonu elə bir vaxtdır ki, ruhani yüksəliş zamanı insana gələn İlahi Şxina, müqəddəslik, onu məqsədli şəkildə tərk etməyə başlayır, onu qaranlıqda, dolum çatışmazlığında qoyur ki, Şənbədə aldığı hər şey Şənbədə ona hədiyyə kimi verilmiş şeyi müstəqil şəkildə əldə etməsi üçün hərəkətverici enerji olsun. Şənbə hədiyyə adlanır. Hədiyyə elə bir şeydir ki, insana mükafat kimi verilmir, çünki o, bunun üçün zəhmət çəkməyib. Şənbə də elədir. Yuxarıdan Şənbə adlanan ali qüvvə gəlir. İnsan keçdiyi müxtəlif hissləri, halları yaşayır, amma hələ öz kelim-inə görə buna layiq deyil. Bunlar ona hədiyyə kimi verilir. İnsana yüksəliş, ifşa verilir, lakin bir müddətdən sonra bu hiss zəifləməyə və sona çatmağa başlayır. Onda insan deyir: "Kel Mister Terah, Yaradan gizlənir. Ey Yaradan, Sən Özünü mənə Şənbə vəziyyətində hədiyyə kimi açdın və indi yenə məndən uzaqlaşırsan, yenidən gizlənməyə gedirsən. Mən başa düşürəm ki, bu ona görə lazımdır ki, mən hətta aşağı günlərdə də Sənə yaxınlaşım və Səni aşkar edim", yəni Sənin gizlənməyin vaxtında, həftə içi günlərdə, mən müqəddəslikdən ayrı həftə içi vəziyyətində olanda, lakin mən bütün həftə günlərinin Şənbə pilləsinə bağlanmasını təmin etməliyəm. Bu mahnı bütün on sefirotun – Keter, Xoxma, Bina, Xesed, Qvura, Tiferet, Netsax, Xod, Yesod və Malxutun hissini ifadə edir və bu ona görədir ki, insan onlarda Yaradanın xüsusiyyətlərini qavradı və indi, gizlənməyə daxil olaraq və Yaradan uzaqlaşarkən, o dəqiq bilir ki, nəyi özü əldə etməlidir. Bu artıq onda reşimot kimi yazılıb və bunun üçün qüvvəni Şənbədə ona verilmiş hədiyyədən alıb, indi isə həftə ərzində insan özünü əvvəlki Şənbənin səviyyəsinə qaldırır və sonradan növbəti Şənbə gələndə, onun üçün bu daha böyük hədiyyə olacaq. Bu, bütün bu Şənbələr son islah pilləsində birləşənə qədər davam edir. Kabalistik musiqidə ən vacib olan şey notların özləri deyil, onların arasında mövcud olan bütün o incə çalarlardır. Biz öyrənirik ki, Taamim, dadlar, Nikudot, hərflərin altındakı nöqtələr, Taqin, hərflərin üstündəki taclar və Otiyot, hərflər var. Hərflər nədir? Hərflər məhz kli-nin nurdan aldığı bütün təəssüratın sonunda yaranan ən incə çalarlardır. Bunlara hərflər deyilir, nur kli-dən çıxarkən Reşimotun kli-dən çıxıb yenidən ona daxil olmasının təəssüratları. Çıxan nurun daxilində və xaricində olan bu qısa təəssürata hərf deyilir, yəni işarə, ən böyük informasiya hissəsi. Səslərlə də eynidir. Bu səsləri, bu melodiyaları ifa etdikdə, bilənlə bilməyən arasında, düzgün çalanla sadəcə gözəl çalan arasında böyük fərq var. Və bu fərq insanın vacib olanın harada olduğunu nə qədər başa düşməsindədir. Ən vacib olan səslərin özündə deyil, ən xırda işarələrdədir, səsin necə başladığında və necə bitdiyindədir, səsin özündə deyil. Təəssüf ki, hər kəs bunu ifadə etməyə hazır deyil. Mənim gözəl bir tələbəm var idi. O, mənə çox yaxın idi. Adı Vitali idi. O, skripka çalırdı. O mənə dedi: "Mən yalnız o şərtlə çalmağa hazıram ki, siz mənim əlimdən tutasınız."